Daha \u00f6nce yazm\u0131\u015ft\u0131m, Yan\u0131nday\u0131z\u2019\u0131n yan\u0131nday\u0131m diye. \u00c7e\u015fitlilik, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k, e\u015fitlik ve \u00f6zellikle toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi mevzular\u0131na dikkat ve emek verdik\u00e7e insan\u0131n alg\u0131s\u0131ndan tepkilerine kadar her uyaran d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc hale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. San\u0131r\u0131m bir ben de\u011fil, giderek say\u0131ca \u00e7o\u011falan, katlanarak (exponential) b\u00fcy\u00fcyen bir kitle olmaya do\u011fru ilerliyoruz. Peki ne mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz, ne mi derdimiz? Her \u015feyden \u00f6nemlisi, neden? Dahas\u0131, nas\u0131l oluyor da bu emelde erkekler \u00f6n safta \u00e7e\u015fitlili\u011fi ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemsiyor, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi i\u00e7in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyorlar, seslerini y\u00fckseltiyorlar, cesaretle kad\u0131nlar\u0131n yan\u0131nday\u0131z diyorlar? Motivasyon ne? \u0130ki kelimeyle, kazan-kazan (win-win) yaratmak! Ama olay bundan daha derin.<\/p>\n
19 Ocak g\u00fcn\u00fc, Yan\u0131nday\u0131z \u00fcyelerine \u00f6zel bir oturumda, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k, liderlik, cinsiyet e\u015fitli\u011fi, e\u015fit temsil gibi, alan\u0131nda uzman Robert Baker ile tan\u0131\u015ft\u0131m. Robert d\u00fcnyay\u0131 kad\u0131n ile erke\u011fin birlikte de\u011fi\u015ftirece\u011fini savunan ve bu konularda derya deniz biri. Ve, evet, kesinlikle Robert\u2019le ayn\u0131 fikirdeyim, kad\u0131n ile erkek birlik oldu\u011fu zaman ancak d\u00fcnyam\u0131z de\u011fi\u015fecek. Nedenine gelince, birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r d\u00fc\u015f\u00fcnmekte oldu\u011fum bir hipotezimden bahsederek ve Robert\u2019\u0131n sunumundan ald\u0131\u011f\u0131m birka\u00e7 noktaya ba\u011flayarak payla\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n
Hipotezim biraz abs\u00fcrt gelebilir. Ne var ki, bunu ispatlayacak bulgular\u0131m yok; i\u00e7imde bir hisse, sa\u011fduyuya (intuition) ve insan geli\u015fiminin geldi\u011fi evreyi g\u00f6zlemim sonucu \u00f6ne s\u00fcrebiliyorum. Size sormakla ba\u015flayay\u0131m\u2026 Sizce, cinsiyet e\u015fitsizli\u011fi insanl\u0131k tarihi boyunca daima var m\u0131yd\u0131? Acaba y\u00fczy\u0131llar \u00f6ncesinde bir zamanda e\u015fitlik vard\u0131, ve bir \u015fey olup e\u015fitlik bozulmu\u015f olabilir mi? Acaba insan do\u011fas\u0131, di\u011fer canl\u0131 t\u00fcrleri gibi, e\u015fit \u00f6zelliklerle gelmi\u015f ama kendi aralar\u0131nda rol b\u00f6l\u00fcm\u00fcne gitmi\u015f olabilirler mi? Acaba, biri di\u011ferinin geli\u015fimi, y\u00fckselmesi ve d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in kendi \u00f6zelliklerinden, becerilerinden, g\u00fcc\u00fcnden ve stat\u00fcs\u00fcnden feragat etmi\u015f olabilir mi? Hepsi acaba\u2026<\/p>\n
Biliyoruz ki, y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce, kad\u0131n ile erkek, en arkaik ma\u011fara d\u00f6nemindeki Homosapien haliyle e\u015fit fiziksel ve zihinsel g\u00fc\u00e7, yetkinlik ve becerilerle d\u00fcnyaya gelmi\u015f; biri di\u011ferinden ne daha \u00fcst\u00fcn ne de daha g\u00fc\u00e7l\u00fcym\u00fc\u015f; duygusal ve sosyal bak\u0131mdan da e\u015fit becerilere sahiplermi\u015f. Mesela Spartal\u0131 kad\u0131nlar\u0131n erkeklerle birlikte sava\u015fma, askeri e\u011fitimden ge\u00e7meleri, toprak sahibi olma, oy verme gibi haklara sahip olmas\u0131 ge\u00e7erli bir \u00f6rnek olabilir. Ne var ki, e\u015fitli\u011fi bozacak bir farkl\u0131l\u0131kla yarat\u0131lm\u0131\u015flar, do\u011fa ana biyolojik olarak \u00fcreme ve \u00e7o\u011falma i\u00e7in birine spermi, di\u011ferineyse rahmi bah\u015fetmi\u015f. Yani, birine sa\u011flay\u0131c\u0131 (provider), di\u011ferine geli\u015ftirici\/b\u00fcy\u00fct\u00fcc\u00fc (nurturer) rol\u00fcn\u00fc bi\u00e7mi\u015f. \u0130\u015fte, ne olduysa muhtemelen devam\u0131nda olmu\u015f\u2026 Erke\u011fin sa\u011flay\u0131c\u0131 rol\u00fc \u00fczerinden edindi\u011fi, sahiplendi\u011fi ve en nihayetinde kendine hak iddia etti\u011fi \u00fcst\u00fcnl\u00fckten bahsetmiyorum; ki zamanla bunu da yapt\u0131. Aksine, kad\u0131n\u0131n geli\u015ftirici ve b\u00fcy\u00fct\u00fcc\u00fc rol\u00fcyle, sa\u011flay\u0131c\u0131 rol\u00fcnde geli\u015fmesi, g\u00fc\u00e7lenmesi ve \u201cuzmanla\u015fmas\u0131\u201d konusunda erke\u011fe destek olu\u015funu vurgulamak istiyorum. Burada da hipotezim devreye giriyor\u2026<\/p>\n
Hipotezim \u015fu: Y\u00fczy\u0131llar \u00f6nce bir tarihte, kad\u0131nlar erkeklerle bir nevi \u201cgeli\u015fim anla\u015fmas\u0131\u201d yaparak fikir birli\u011fiyle egemenli\u011fi erke\u011fin eline vermeyi se\u00e7mi\u015f olabilirler mi? Erke\u011fin geli\u015fiminde, y\u00fckseli\u015finde ve her anlamda daha g\u00fc\u00e7lenmesinde kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olma g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle toplumsal egemenlikteki e\u015fit a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan vazge\u00e7meyi g\u00f6ze alm\u0131\u015f olabilirler mi? Bunu kendi \u00f6z iradesiyle ve bilin\u00e7le se\u00e7mi\u015f, gelecekte ba\u015f\u0131na nelerin gelebilece\u011finin bilincinde olarak \u00f6zveriyle yapm\u0131\u015f olabilirler mi? M\u0131s\u0131r Piramitlerini, Meksika Ziguratlar\u0131n\u0131 hala \u00e7\u00f6zememi\u015f oldu\u011fumuz bir \u00e7a\u011fda bu sorular\u0131n ger\u00e7ekli\u011fini pek tabii \u00e7\u00f6zemeyece\u011fiz. Ancak, beni bunlara inand\u0131racak birka\u00e7 unsur olmasa, inan\u0131n kendime \u201cShirli sa\u00e7mal\u0131yorsun\u201d derdim\u2026<\/p>\n
Kad\u0131nlar, bir\u00e7ok i\u015fi bir arada yapma (multitasking), bir\u00e7ok konuya dikkatini verme (multifocusing) ve baz\u0131 olaylar hen\u00fcz gelmeden gelece\u011fi hissedecek kadar ileriyi g\u00f6rme (envisioning) becerisine sahip olmalar\u0131yla bilinir. O nedenle, \u00e7ocuk veya yeti\u015fkin, toplumun her ferdine gereksinimleri do\u011frultusunda eme\u011fini sevgiyle ve \u015fefkatle \u00f6z\u00fcnden verme misyonuyla hareket eder. Kad\u0131n\u0131n toplumda \u00e7izdi\u011fi rol kendini d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen ve fedak\u00e2r (selfless) olu\u015fuyla tam bir hizmetkar (servant) lider \u00f6rne\u011fidir. Hangi sosyal kimlikle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131karsa \u00e7\u0131ks\u0131n -ister anne, hala, teyze, abla\/k\u0131z karde\u015f olsun, ister \u00f6\u011fretmen, \u00fcst d\u00fczey y\u00f6netici, doktor, pilot, itfaiyeci veya politikac\u0131 olsun, hepsinde duru\u015fu ve hareketleriyle daima geli\u015ftirme, koruma ve ihtiyaca hizmet etme odakl\u0131 de\u011fil midir?<\/p>\n
Kad\u0131n toplumun banisidir; yani toplum yap\u0131s\u0131n\u0131 bi\u00e7imlendirendir. Erke\u011fi yeti\u015ftiren odur; onun g\u00fc\u00e7l\u00fc ve muktedir olmas\u0131na, yani egemenli\u011fini destekleyen de odur. Erkek, arkaik d\u00f6nemde kad\u0131nla aralar\u0131nda yapt\u0131klar\u0131 geli\u015fim anla\u015fmas\u0131n\u0131 unutmu\u015f ve g\u00fc\u00e7 sarho\u015flu\u011fuyla daha da g\u00fc\u00e7le h\u00fckmetme ihtiras\u0131na kap\u0131lm\u0131\u015f; kad\u0131nsa \u201ciyilik yap denize at\u201d -yani kendine sakla- felsefesiyle anla\u015fmay\u0131 kendi de unutmu\u015f ve erke\u011fin h\u00fckm\u00fc alt\u0131nda ya\u015famay\u0131 se\u00e7mi\u015f; sonucunda kad\u0131n ve erkek \u0130nsan1.0 versiyonundan ve de\u011ferlerinden t\u00fcm\u00fcyle sapm\u0131\u015f, bug\u00fcnk\u00fc hale gelmi\u015f olamaz m\u0131?<\/p>\n
Kad\u0131n, de\u011ferleriyle hareket eden, savundu\u011fu de\u011ferler u\u011fruna dimdik duran ve d\u00fcnyay\u0131 ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek duygusal, sosyal ve zihinsel becerilere sahiptir. Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc, niye bu zamana kadar egemenli\u011fini erke\u011fin elinden almaya kalk\u0131\u015fmam\u0131\u015ft\u0131r? G\u00fcc\u00fc yetmedi\u011finden mi, birlik olamad\u0131\u011f\u0131ndan m\u0131, yoksa \u201cd\u00fcnyay\u0131 kad\u0131n ile erkek birlikte d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek\u201d \u00fcst bilinci i\u00e7in erke\u011fin o bilin\u00e7 seviyesine gelmesini ve yan\u0131nda durmas\u0131n\u0131 bekledi\u011finden mi? San\u0131r\u0131m beklenen vakit geldi, \u00fcst bilin\u00e7 harekete ge\u00e7ti. Hareketin ad\u0131 son y\u0131llarda var olan e\u015fitlik, \u00e7e\u015fitlilik ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131k hareketi. Feminizmden \u00e7ok \u00f6te, erke\u011fin kad\u0131n\u0131n yan\u0131nda ayn\u0131 inisiyatifle, de\u011fer yarg\u0131lar\u0131yla ve inan\u00e7la e\u015fitli\u011fi savunuyor olmas\u0131. Bug\u00fcn bu hareket erke\u011fin kad\u0131n\u0131n veya cinsiyet e\u015fitsizli\u011fine maruz kalanlar\u0131n yan\u0131nda olu\u015fuyla tezah\u00fcr ediyor; yar\u0131n her t\u00fcr e\u015fitsizli\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131nda birlikte duracaklar\u0131 \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015fecek. Bu da, kad\u0131n\u0131n toplumun t\u00fcm segmentlerine refah\u0131, iyili\u011fi, birli\u011fi ve sevgiyi ula\u015ft\u0131rma arzular\u0131na ad\u0131m ad\u0131m yakla\u015ft\u0131racak.<\/p>\n
Bilmem hipotezim size abs\u00fcrt geliyor mu\u2026 Belki fazla d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor sorguluyor olabilirim\u2026 Fikirlerinize a\u00e7\u0131\u011f\u0131m. S\u00f6z verdi\u011fim gibi Robert Baker\u2019in sunumundan bir par\u00e7ayla yaz\u0131m\u0131 kapatay\u0131m. Robert erkeklerin bu hareketin par\u00e7as\u0131 olma ve olmama nedenlerini, olduklar\u0131nda kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 ve e\u015fitlikte m\u00fcttefik olma a\u015famalar\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131. Gloria Steinem\u2019in s\u00f6zleriyle ba\u015flad\u0131: \u201cErkekler, cinsiyet rolleri kendileri i\u00e7in de bir k\u0131ska\u00e7 oldu\u011funu anlad\u0131klar\u0131nda \u00e7ok de\u011ferli birer m\u00fcttefik oluyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc sadece ba\u015fkas\u0131na yard\u0131m etmiyorlar, kendilerini de \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiriyorlar.\u201d Robert, cinsiyet e\u015fitli\u011fi hareketine dahil olan erkeklerin sa\u011flay\u0131c\u0131 rol\u00fcn\u00fc kad\u0131nlarla payla\u015fabildi\u011fi ve her daim g\u00fc\u00e7l\u00fc, muktedir, sa\u011flam -yani Alpha Male olma zorunlulu\u011fundan kurtulduklar\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiklerini payla\u015ft\u0131. Dahas\u0131, g\u00fc\u00e7 sarho\u015flu\u011funun etkisiyle yok olmaya y\u00fcz tutmu\u015f baz\u0131 duygusal ve sosyal becerilerini -benlik alg\u0131s\u0131 (self-concept), tevazu (humility), sezgi (intuition), \u00f6zen (care), hassasiyet (vulnerability), empati, ileriyi g\u00f6rme (vision) ve i\u015f birli\u011fi (colaboration) gibi becerileri- yeniden geri kazanmalar\u0131na imk\u00e2n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 payla\u015ft\u0131. En \u00f6nemlisi, ki\u015filerin cinsiyet e\u015fitlik hareketinin neresinde olduklar\u0131n\u0131 ve nas\u0131l tutum ve davran\u0131\u015f g\u00f6sterdiklerini d\u00f6rt kademeli spektruma yayarak g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi. Maalesef ki, T\u00fcrk toplumunun b\u00fcy\u00fck kesimi, bu spektrumun ilk a\u015famas\u0131ndalar: cinsiyet e\u015fitli\u011fine ihtiya\u00e7 oldu\u011funun fark\u0131nda de\u011filler (unaware). Spektrumun ikinci ad\u0131m\u0131, ihtiyac\u0131n fark\u0131nda ve harekete e\u011filimli olmak (aware\/leanining in); \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, e\u015fitlik destekleyicisi ve savunucusu olmak (advocate); ve son a\u015fama aktif olarak e\u015fitlik i\u00e7in liderlik etme ve de\u011fi\u015fim el\u00e7isi (change agent) olmak.<\/p>\n
Sizce toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011finde siz neredesiniz?<\/p>\n
\u0130ki saate yak\u0131n s\u00fcrede Robert daha neler neler payla\u015ft\u0131\u2026 Buraya s\u0131\u011fd\u0131rmak ne m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7ok merak ediyorsan\u0131z, siz de yan\u0131m\u0131zda olun, toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi, \u00e7e\u015fitlilik ve kapsay\u0131c\u0131l\u0131k hareketinde Yan\u0131nday\u0131z\u2019\u0131n yan\u0131nda olun. Benden s\u00f6z, Robert Baker\u2019la birebir tan\u0131\u015fma dahil t\u00fcm merak\u0131n\u0131z\u0131 gidermeye var\u0131z.<\/p>\n
Bu seferlik benden bu kadar\u2026
\nBarcelona\u2019dan Shirli
\n21 Ocak 2023<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Daha \u00f6nce yazm\u0131\u015ft\u0131m, Yan\u0131nday\u0131z\u2019\u0131n yan\u0131nday\u0131m diye. \u00c7e\u015fitlilik, kapsay\u0131c\u0131l\u0131k, e\u015fitlik ve \u00f6zellikle toplumsal cinsiyet e\u015fitli\u011fi mevzular\u0131na dikkat ve emek verdik\u00e7e insan\u0131n alg\u0131s\u0131ndan tepkilerine kadar her uyaran d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc hale d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. San\u0131r\u0131m bir ben de\u011fil, giderek say\u0131ca \u00e7o\u011falan, katlanarak (exponential) b\u00fcy\u00fcyen bir kitle olmaya do\u011fru ilerliyoruz. Peki ne mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz, ne mi derdimiz? Her \u015feyden \u00f6nemlisi, neden? Dahas\u0131, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5769,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-6129","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6129"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6136,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6129\/revisions\/6136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}