<\/p>\n
Beni tek kelimeyle \u015fa\u015f\u0131rtan bir di\u011fer tuhaf ac\u0131 ger\u00e7ek ise Epistemoloji (bilgi kuram\u0131) alan\u0131ndaki \u2018\u00e7ok yeni olmayan\u2019 geli\u015fmelerdir. Jean Piaget, Joseph Jaworski, Ernst von Glaserfeld, Jere Confrey gibi bilim insanlar\u0131 sahip oldu\u011fumuz as\u0131l bilginin ger\u00e7ekte do\u011fru olmayabilece\u011fini ileri s\u00fcrm\u00fc\u015f ve bilginin \u00f6znel oldu\u011funu iddia etmi\u015flerdir. Onlar bilgi teorisini ve \u00f6\u011frenme mekanizmalar\u0131n\u0131 Yap\u0131salc\u0131 yakla\u015f\u0131m i\u00e7inde (Constructivist approach) a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar. Bu yakla\u015f\u0131m, \u00f6\u011frenenleri aktif bireyler olarak g\u00f6rmektedir; bilgiyi \u00e7evreden pasif olarak almak yerine; g\u00f6zlem, etkile\u015fim ve nesnelerle olan deneyimlerine dayanarak, yeni bilgiyi in\u015fa eder<\/em> ve i\u00e7selle\u015ftirirler<\/em>. \u0130\u015fte, enformasyonu bu \u015fekilde bilgiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmekteyiz. Bu s\u00fcre\u00e7, insandan insana farkl\u0131l\u0131k g\u00f6steren \u201cdeneyimsel ger\u00e7eklik\u201d \u00fczerine kuruldu\u011fu i\u00e7in, bilgi de \u00f6znel olarak kabul edilir. Yani, \u2018yeni\u2019 bilgi ve \u00f6\u011frenme anlay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, bildi\u011fimiz \u015feyler mutlak kesinlikle do\u011fru olmayabilir. Bu sayede, ge\u00e7erlili\u011fini ara\u015ft\u0131rarak bilgimizi s\u00fcrekli olarak g\u00f6zden ge\u00e7iririz. Ama nas\u0131l?<\/p>\n <\/p>\n \u2018<\/em>\u00d6\u011frendik\u00e7e, ne kadar \u00e7ok \u015fey bilmedi\u011fimi fark ediyorum<\/em>.\u2019<\/em><\/p>\n \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/em>\u2013 Albert Einstein<\/p>\n <\/p>\n Ne bilmedi\u011fimizi bilebilece\u011fimiz bir yol var m\u0131? \u201cBilmedi\u011fimi bilmiyorum\u201d ne anlama geliyor? Bilgimizin nas\u0131l fark\u0131nda olabiliriz? Kula\u011fa bir tuzak gibi geliyor: bilmedi\u011fini bilmiyorsun<\/em>! Bu tuzak gibi g\u00f6r\u00fcnen durum Albert Einstein\u2019\u0131n \u00fcnl\u00fc s\u00f6zlerini akla getiriyor \u2013 \u2018\u00d6\u011frendik\u00e7e, ne kadar \u00e7ok \u015fey bilmedi\u011fimi fark ediyorum<\/em>.\u2019 Asl\u0131nda, bildi\u011fimizi bildi\u011fimiz<\/em> ve bilmedi\u011fimizi bildi\u011fimiz <\/em>olgular,<\/em> dev bir buzda\u011f\u0131n\u0131n sadece a\u00e7\u0131k ve net g\u00f6r\u00fcnen ucudur. Buzda\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131nda bilinmeyen<\/em>le dolu bir d\u00fcnya yat\u0131yor!<\/p>\n <\/p>\n Bu y\u00fczden, bilinmeyendekini y\u00fczeye \u00e7\u0131karman\u0131n anahtar\u0131 dikkat ve fark\u0131ndal\u0131kt\u0131r. Fark\u0131ndal\u0131k<\/em> bizi net a\u00e7\u0131k bir alanda tutar, ve dikkat<\/em> bilgiyi i\u015fleme mekanizmas\u0131nda bize yard\u0131mc\u0131 olur. Bilgimizin fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletebilmek i\u00e7in, bizi sarmalayan enformasyon \u00f6beklerine dikkat etmemiz gerekir. S\u00f6ylemesi kolay! \u00c7\u00fcnk\u00fc, s\u00fcrekli olarak de\u011ferli ya da de\u011fersiz adeta bilgi bombard\u0131man\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ya dikkatimizi veririz, veyahut g\u00f6rmezden geliriz. Bizim dikkat etme ya da g\u00f6rmezden gelme tutumumuz, i\u00e7erik, ihtiya\u00e7lar, ilgi alan\u0131m\u0131z veya bazen rastlant\u0131lara dayal\u0131 de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterir. S\u0131kl\u0131kla kendimizi bir reklam panosu, kitap kapa\u011f\u0131, gazete ba\u015fl\u0131\u011f\u0131, sosyal medya g\u00f6nderisi, internet ba\u011flant\u0131s\u0131 veya dedikodu gibi rastgele \u00e7e\u015fitli enformasyon ak\u0131\u015flar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olarak buluruz; ve bir enformasyon par\u00e7as\u0131n\u0131 bilgiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye y\u00f6nelik dikkatimizi tetikleyen bir etkisi bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Bu s\u00fcre\u00e7, bilin\u00e7li yeterlilik<\/em> olarak adland\u0131r\u0131lan \u00f6\u011frenmenin d\u00f6rt a\u015famas\u0131ndan ge\u00e7er. James Atherton bu s\u00fcreci bir ki\u015fisel fark\u0131ndal\u0131k arac\u0131 kullanarak a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ara\u00e7 ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ve kendimizi daha iyi anlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r (Johari Window – Joe Luft and Harry Ingham, 1955). Atherton, \u201cbilme ve bilmeme\u201d sorunu i\u00e7in Johari penceresini (Johari Window) modelleyerek; bilin\u00e7li yeterlilik \u00e7er\u00e7evesinde bilgiyi a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r (a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fekle bak\u0131n). Bilin\u00e7li bir yetersizlik seviyesinden bilin\u00e7li bir yeterlili\u011fe ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman bilgi edinimi ger\u00e7ekle\u015fir; yani \u201cbilmedi\u011fimizi bilme\u201d alan\u0131ndan (K\u00f6r) \u201cbildi\u011fimizi bilme\u201d alan\u0131na (A\u00e7\u0131k) ge\u00e7ti\u011fimizde \u00f6\u011frenme meydana gelir.<\/p>\n <\/p>\n \u015eimdi, can\u0131n\u0131z\u0131 s\u0131kan tuhaf fiziksel ya da duygusal bir duyumun oldu\u011fu zaman\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn; varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131ndayd\u0131n\u0131z fakat duyumun ger\u00e7ekte nas\u0131l oldu\u011funu bilmiyordunuz; ya da onu anlamland\u0131ram\u0131yordunuz. Yeterince dikkat ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 verseniz, duyumu bilin\u00e7li olarak tan\u0131mlama a\u015famas\u0131na ge\u00e7ebilir ve etraf\u0131n\u0131z\u0131 ku\u015fatan bu duyumu hissetmeye ve bilmeye ba\u015flard\u0131n\u0131z.<\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n <\/p>\n Yukar\u0131daki \u00f6rnek basit olsa da, daha karma\u015f\u0131k ve zorlu i\u015f, i\u00e7imizde varl\u0131\u011f\u0131ndan bile haberdar olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z fiziksel ve duygusal duygular\u0131 tan\u0131mlamakt\u0131r. Bu gizli alanda duran bilinmeyendir<\/em> (Gizli). Stresli ve zor bir g\u00fcn\u00fcn\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Ho\u015f olmayan deneyimler ya\u015fad\u0131n\u0131z ve nihayet g\u00fcn\u00fcn sonunda, \u201csakince\u201d oturarak ak\u015fam yeme\u011finizi yiyorsunuz. Aniden omuzlar\u0131n\u0131zda ve s\u0131rt\u0131n\u0131zda tutulma hissetmeye ba\u015fl\u0131yorsunuz, ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 yana do\u011fru \u00e7evirmekte zorlan\u0131yorsunuz. Bu his, muhtemelen ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z stresli g\u00fcn\u00fcn bir sonucudur. Bu stresli g\u00fcn\u00fcn\u00fczde, muhtemelen kaslar\u0131n\u0131zda bir \u00e7e\u015fit gerginlik ya\u015fad\u0131n\u0131z, ancak ne hissettiniz, ne de fark\u0131ndayd\u0131n\u0131z. T\u00fcm g\u00fcn boyunca oradayd\u0131 fakat bilin\u00e7siz yeterlilik seviyesinde gizlenmi\u015fti. Bu gerilim beklenmedik bir \u015fekilde, dikkatinizi \u00e7eken \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc bir ac\u0131 ile kendini g\u00f6sterdi. O andan itibaren, ac\u0131 (enformasyon par\u00e7as\u0131), kayna\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc bulmaya y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 yeniden canland\u0131rmak i\u00e7in tetikleyici bir arac\u0131 oldu.<\/p>\n <\/p>\n Bilin\u00e7siz yetersizlik seviyemize at\u0131f yapmak i\u00e7in daha fazla \u00f6rnek \u00fcretebiliriz. \u00d6rne\u011fin, hi\u00e7 da\u011f t\u0131rman\u0131\u015f\u0131 ya da t\u00fcpl\u00fc dal\u0131\u015f yapt\u0131n\u0131z m\u0131? \u00c7ince bir kitap ya da film senaryosu yazd\u0131n\u0131z m\u0131? Bir d\u00fc\u011f\u00fcn pastas\u0131 veya muazzam bir kraliyet yeme\u011fi pi\u015firdiniz mi? Bunlar\u0131 nas\u0131l yapaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 veya herhangi bir ilginiz olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda fikriniz dahi yok. Belki bunlar\u0131 \u00f6\u011frenmek ve yapmak isteyebilirsiniz. \u0130lgin\u00e7 olan \u015fu ki, yukar\u0131daki sat\u0131rlar\u0131 okuyana kadar fikrin kendisi dahi akl\u0131n\u0131za gelmemi\u015f olabilir.<\/p>\n <\/p>\n Bu bilinmeyen bilin\u00e7siz yetersizlik alan\u0131, okyanus kadar derindir. Milyonlarca fikir, etkinlik veya yetkinlik burada derinlerde sakl\u0131d\u0131r. Her\u015fey, dikkatinizin bir fikir, fark\u0131ndal\u0131k, ya da cazibe noktas\u0131na tak\u0131laca\u011f\u0131 \u201crastgele\u201d bir uyar\u0131c\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r; ve oradan \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131na bilin\u00e7li yetersizlik alan\u0131na gidecektir. Bir fikir, bilgi par\u00e7as\u0131 veya beceri seti bilin\u00e7li yetersizlik alan\u0131na (Blind) d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc anda, bilgi edinme f\u0131rsat\u0131n\u0131 yaratacak ve a\u00e7\u0131k alan\u0131 geni\u015fletecektir. Elbette ki, bilginin in\u015fa edilmesinde g\u00f6zlem, etkile\u015fim ve deneyim s\u00fcrecinde ilerlemek, bizim tercih ve ilgimize ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130\u015fte bu noktada A\u00e7\u0131k<\/em> alana ge\u00e7ebilir veya K\u00f6r<\/em> alanda kalmay\u0131 se\u00e7ebiliriz. Bu tarz bilgi transferi yolu \u2013ister manuel, bili\u015fsel veya fiziksel\u2013 her t\u00fcrl\u00fc beceriler ve yetkinlikler uygulanabilir. Bildi\u011fini bilmek konusuyla ilgili daha fazla bilgi edinmek i\u00e7in linkteki Atherton\u2019 \u0131n makalesini<\/a> okuyabilirsiniz.<\/p>\n <\/p>\n E\u011fer buraya kadar okuduysan\u0131z, \u201cbildi\u011fini bilmek\u201d konusunun bu g\u00fcnle olan ba\u011flant\u0131s\u0131 hakk\u0131ndaki ger\u00e7e\u011fi \u00f6\u011frenmeyi hakettiniz; veya bu konuda neden fark\u0131nda olmam\u0131z\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu. Bug\u00fcn bilgi ve bilgi y\u00f6netimi, bir g\u00fc\u00e7 arac\u0131d\u0131r. Bu g\u00fcc\u00fc elinde tutmada sorumlu olmak i\u00e7in, ki\u015fi \u00f6ncelikle kendini bilmeli, ve kendi becerilerinin ve yeterlili\u011finin fark\u0131nda ve dikkatli, olmal\u0131; ve sonra di\u011ferlerini bilmek ve y\u00f6netmek i\u00e7in yetkin olmal\u0131d\u0131r. Mindfulness \u2013dikkat ve fark\u0131ndal\u0131k\u2013 uygulamalar\u0131, bilinmeyen alanda sakl\u0131 olanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmaya yarayan en g\u00fc\u00e7l\u00fc ara\u00e7lardan biridir, ki bu bireyi \u00f6z-ke\u015fif yoluyla bilin\u00e7li yetkinli\u011fe y\u00f6nlendirir.<\/p>\n <\/p>\n Bu nedenle, bir sonraki meditasyon seans\u0131n\u0131zda, meditasyon s\u00fcrecinin bilinmeyen<\/em> i\u00e7inde gizli kalanlar\u0131 y\u00fczeye \u00e7\u0131karmas\u0131na ve belirmesine izin vermenizi \u00f6neriyorum. Beklenmedik uyar\u0131c\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in kendinize izin verin, odaklanm\u0131\u015f olan dikkatinizi ona verin, Zen felsefesinin de dedi\u011fi gibi, fark\u0131ndal\u0131kla \u201celinizde tutun.\u201d Yeni bir bilgi par\u00e7as\u0131na olan bu dikkat ve fark\u0131ndal\u0131k sizi netli\u011fe, yani a\u00e7\u0131k<\/em> b\u00f6lgeye (Clear Zone) y\u00f6nlendirecektir. Bunun sonucu olarak da, enformasyonu, ke\u015fif, g\u00f6zlem, etkile\u015fim ve deneyim yoluyla bilgiye aktaracaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n Tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131n!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nsanl\u0131k tarihi boyunca, insano\u011flu, \u00e7o\u011funlukla da filozoflar, bilginin \u00f6z\u00fcn\u00fc, bizim d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemimizi ve bilgiyi nas\u0131l i\u015fledi\u011fimizi sorgulad\u0131lar. Muhtemelen, Sokrates\u2019in \u2018Bildi\u011fim tek \u015fey hi\u00e7 bir \u015fey bilmedi\u011fimdir\u2019 aforizmas\u0131 t\u00fcm zamanlar\u0131n en iyi bilinen felsefi al\u0131nt\u0131lar\u0131ndan biridir. Sokrates asl\u0131nda mutlak kesinlik ile hi\u00e7bir \u015feyin bilinemeyece\u011fini ama belirli \u015feyler hakk\u0131nda emin hissedilebilece\u011fini vurgular. Fakat, bu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r, \u00f6zellikle […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5621,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-5992","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5992","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5992"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6032,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5992\/revisions\/6032"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/mindthepositive.com\/wp-content\/uploads\/2018\/01\/Bildi\u011fini-bilmek.png\")
<\/p>\n\u2018Yetkinli\u011fin d\u00f6rt a\u015famas\u0131nda \u201cbilme ve bilmeme sorunu<\/em>\u201d<\/h6>\n