Sevgililer g\u00fcn\u00fcn\u00fc ge\u00e7eli birka\u00e7 hafta oldu. 14 \u015eubat\u2019\u0131 kutlad\u0131\u011f\u0131m yok, niyetim Valentine\u2019s g\u00fcn\u00fcnden bahsetmek de de\u011fil; aksine, sevgi ve a\u015fk\u0131n kapitalizme alet edilmesine g\u0131c\u0131k oluyorum. 14 \u015eubat 2023 g\u00fcn\u00fc Tel Aviv\u2019de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m kad\u0131nlar toplant\u0131s\u0131nda, \u201ctarihte en b\u00fcy\u00fck a\u015fklar\u201d temal\u0131 bir oturumda b\u00fcy\u00fck bir a\u015fk\u0131n bende b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izi ve uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceleri payla\u015fmak istiyorum; yazar arkada\u015f\u0131m Sara Yanarocak\u2019\u0131n anlatt\u0131\u011f\u0131 Leonard Cohen\u2019in (1934-2016) a\u015fk hikayesi. Nerdeyse t\u00fcm sanat\u00e7\u0131lar gibi, Cohen\u2019in de a\u015fklar\u0131 \u00e7ok zengin ve ihtirasl\u0131 olmu\u015f. Ne var ki, baz\u0131 a\u015fklar farkl\u0131 \u015fekilde dikkat \u00e7ekebiliyor. \u0130lerleyen sat\u0131rlarda okuyacaklar\u0131n\u0131z\u0131 Google\u2019lasan\u0131z hepsini bulabilirsiniz; ama perspektif meselesi. \u00d6zellikle konuyu me\u015fhur \u201cyasak elma\u201d metaforuna ba\u011flay\u0131\u015f\u0131mla okunas\u0131 bir perspektif olabilir. Eh, k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131n\u0131 neden okuruz? Perspektifleri i\u00e7in!<\/p>\n
<\/p>\n
Her a\u015fk\u0131n kendine has \u00f6zellikleri olmakla birlikte, genelde a\u015fk dedi\u011fin derin sevgiyle birlikte ihtiras\u0131, tutkuyu, \u015fehveti, ini\u015fleri-\u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131; aldatmay\u0131, ihaneti, yalan\u0131; ve her \u015feyin sonu oldu\u011funu kabul edersek, sonlar\u0131yla b\u00fcy\u00fck (a\u015fk) ac\u0131lar\u0131 i\u00e7erir. \u00c7o\u011fu bildi\u011fimiz duydu\u011fumuz a\u015fk hikayeleri, yukar\u0131da sayd\u0131\u011f\u0131m unsurlar\u0131n ya\u015fanmas\u0131yla bir \u00f6l\u00e7\u00fcde t\u00fckenir, t\u00fcketilir. Leonard Cohen\u2019in de sevdi\u011fi ve onu seven kad\u0131nlar\u0131n*<\/em> \u00e7ok olaca\u011f\u0131na tabii ki \u015f\u00fcphe yok. Her biriyle ihtirasl\u0131 a\u015fklar ya\u015fam\u0131\u015f; i\u00e7lerinden Suzanne Elrod ile \u00e7ocuklar\u0131 olmu\u015f -Adam ve Lorca. Ama baz\u0131 a\u015fklar ya\u015fanm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla (hatta ya\u015fanmam\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131yla) farkl\u0131 derecede dikkat \u00e7ekebiliyor. Bahsini etti\u011fim, Leonard Cohen\u2019in Suzanne Verdal\u2019la aralar\u0131nda ge\u00e7en kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 derin a\u015fk hikayesi. Onlar\u0131nki, san\u0131lan\u0131n aksine t\u00fcm a\u015fklar\u0131n t\u00fcketilmedi\u011finin, hatta baz\u0131 \u00f6zel a\u015fklar\u0131n ebediyen ya\u015fayabildi\u011finin, ya\u015fat\u0131labildi\u011finin, ve \u00e7ok \u00f6zel bir ruh ba\u011f\u0131yla \u00f6lene kadar s\u00fcrebildi\u011finin \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rne\u011fi. A\u015fklar\u0131n\u0131n hikayesi, Leonard\u2019\u0131n a\u015fk\u0131n\u0131 \u015fiire d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fc ve sonradan ona \u00fcn kazand\u0131ran \u201cSuzanne\u201d \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6zlerinde**<\/em> gizli. S\u00f6zleri okusan\u0131z, aralar\u0131ndaki ba\u011f\u0131n derinli\u011fini ve \u00f6zel olu\u015funu anlars\u0131n\u0131z.<\/p>\n <\/p>\n Suzanne Verdal ve Leonard Cohen 1960\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131 Montreal\u2019de, Le Vieux Moulin\u2019de, Suzanne hen\u00fcz gen\u00e7 bir k\u0131z \u00f6\u011frenci, ve gen\u00e7 bir sanat\u00e7\u0131 olan Armand’\u0131n sevgilisi ve sonra kar\u0131s\u0131 olarak tan\u0131\u015f\u0131rlar. \u0130lerleyen y\u0131llar Leonard ile dostluklar\u0131 daha da peki\u015fir. BBC Radio\u2019da Suzanne ile r\u00f6portajda***<\/em> Suzanne o d\u00f6nemi \u015f\u00f6yle anlat\u0131r: \u201cO zamanlar Armand’dan ayr\u0131 ya\u015f\u0131yordum ve deniz k\u0131y\u0131s\u0131na \u00e7ok ilgi duyuyordum. Lawrence Nehri benim i\u00e7in \u00f6zel bir \u015fiirsellik ve g\u00fczellik ta\u015f\u0131yordu ve k\u0131z\u0131m Julie ile orada ya\u015famaya karar verdim. Leonard, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m bu \u00e7arp\u0131k zeminli ve \u015fiirsel nehir manzaral\u0131 yeri duydu ve bir\u00e7ok kez beni ziyarete geldi. Bir\u00e7ok kez birlikte \u00e7ay i\u00e7tik ve mandalina portakallar\u0131 yedik<\/em>.\u201d<\/p>\n <\/p>\n Payla\u015f\u0131mlar\u0131 ilerler, derinle\u015fir. \u201cBeni fark etti\u011fimden daha fazla \u2018i\u00e7ine \u00e7ekiyordu\u2019. T\u00fcm o an\u0131 hafife alm\u0131\u015f\u0131m. Ben sadece konu\u015furdum, hareket ederdim, cesaretlendirirdim ve o da arkas\u0131na yaslan\u0131p s\u0131r\u0131tarak her \u015feyi i\u00e7ine \u00e7ekerdi. Her zaman geri d\u00f6n\u00fc\u015f almazd\u0131m ama varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ger\u00e7ekten benimle b\u00fct\u00fcnle\u015fik oldu\u011funu hissederdim. \u00d6rne\u011fin sokakta y\u00fcr\u00fcrken ayakkab\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n t\u0131k\u0131rt\u0131s\u0131, onun botlar\u0131 ve benim ayakkab\u0131lar\u0131m, e\u015fzamanl\u0131 hareket ederdi. Bunu tarif etmek zor. Neredeyse birbirimizin d\u00fc\u015f\u00fcncelerini duyard\u0131k. \u00c7ok e\u015fsizdi, \u00e7ok, \u00e7ok e\u015fsizdi<\/em>.\u201d der Suzanne.<\/p>\n <\/p>\n S\u00f6zleriyle derin ve samimi \u201cSuzanne\u201d \u015fark\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yla Leonard b\u00fcy\u00fck y\u0131ld\u0131z olur, Suzanne ile ili\u015fkileri zamanla de\u011fi\u015fir. Suzanne d\u00fcnyay\u0131 gezmeye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r, ve ara s\u0131ra kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. \u201cMinneapolis’te bir konser vermi\u015fti ve beni sahnenin arkas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc ve \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fekilde kar\u015f\u0131lad\u0131. ‘Ah Suzanne, bana \u00e7ok g\u00fczel bir \u015fark\u0131 verdin’ dedi. \u00c7ok tatl\u0131 bir and\u0131. Ama belki de \u015fu anda a\u00e7\u0131klamak istemedi\u011fim baz\u0131 ac\u0131-tatl\u0131 anlar da oldu.<\/em>\u201d diye anlat\u0131r.<\/p>\n <\/p>\n Ruhlar\u0131n bulu\u015fmas\u0131 \u00fczerine olan bu \u015fark\u0131 ayn\u0131 zamanda ruh birlikteliklerinin ayr\u0131lmas\u0131na uzakla\u015fmas\u0131na da neden olur. \u201cBen sanat i\u00e7in sanata sad\u0131k kald\u0131m ama o yoluna devam etti ve ben de davama sad\u0131k kald\u0131m. San\u0131r\u0131m bu onu korkuttu, utand\u0131rd\u0131 ya da rahats\u0131z etti<\/em>.\u201d Suzanne, bir\u00e7ok b\u00fcy\u00fck a\u015fk\u0131n ve a\u015f\u0131klar\u0131n maddiyat\u0131n etkisiyle koptu\u011funu, kendisinin Leonard ile manevi anlamda b\u00fcy\u00fck a\u015f\u0131klar olduklar\u0131n\u0131, \u015fark\u0131yla birlikte uzakla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 ama a\u015fklar\u0131n\u0131n hi\u00e7bir zaman t\u00fckenmedi\u011fini anlat\u0131r. \u201cBirine bakars\u0131n\u0131z ve o an ebedidir, en derin dokunu\u015flar\u0131 olur; biz de Leonard ile payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n ayn\u0131 bu oldu\u011funa inan\u0131yorum<\/em>.\u201d<\/p>\n <\/p>\n Leonard bir r\u00f6portaj\u0131nda*<\/em> Suzanne Verdal ile ilgili anlat\u0131m\u0131nda \u201cSuzanne\u201d \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 onun i\u00e7in yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00f6zlerin hepsinin tamamen ger\u00e7ek ve ya\u015fanm\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6yler. “Asl\u0131nda \u00e7ay\u0131n i\u00e7inde k\u00fc\u00e7\u00fck portakal kabu\u011fu par\u00e7alar\u0131 vard\u0131. Ama ‘\u00e7ay ve portakal’ kula\u011fa daha ho\u015f geliyor, de\u011fil mi? Montreal’de suya yak\u0131n bir yerde ya\u015f\u0131yordu. Ve sizi ‘nehir kenar\u0131ndaki evine g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc’. \u2018Teknelerin ge\u00e7i\u015fini duyabilir\u2019 ve \u2018geceyi onun yan\u0131nda ge\u00e7irebilirdiniz\u2019. T\u00fcm bunlar… ve ben onun m\u00fckemmel v\u00fccuduna zihnimle dokundum. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir arkada\u015f\u0131mla evli oldu\u011fu ve ona ba\u015fka bir \u015feyle dokunamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in!<\/em>” der. Suzanne\u2019\u0131n aktar\u0131m\u0131na g\u00f6re, Leonard aralar\u0131ndaki ili\u015fkiyi ileri g\u00f6t\u00fcrmeyi istemi\u015f olsa da, Suzanne reddetmi\u015f. 2006 y\u0131l\u0131nda CBC muhabiri Paul Kennedy’ye “Bu konuda s\u0131n\u0131rlar\u0131 koyan bendim<\/em>” der ve ekler: “Bir \u00f6l\u00e7\u00fcde, bu de\u011ferli ba\u011f\u0131 bozmak, ona olan sonsuz sayg\u0131m\u0131 yitirmek istemedim… Cinsel bir birlikteli\u011fin bunu bir \u015fekilde k\u00fc\u00e7\u00fcltece\u011fini de\u011fersizle\u015ftirece\u011fini hissettim<\/em>.” der.<\/p>\n <\/p>\n Onlar\u0131nki \u00f6yle bir a\u015fkt\u0131 ki, fiziksel dokunu\u015flar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, zihinsel ve ruhsal dokunu\u015flardan ibaret \u00e7ok \u00f6zel bir ba\u011fd\u0131. Kad\u0131n adam\u0131 ne kadar \u00e7ok sevmi\u015f ki, onu arzulamas\u0131na ve onunla zihinsel ve ruhsal birliktelikle yetinmeyip fiziksel birle\u015fme f\u0131rsat\u0131na ra\u011fmen, ihtiras\u0131na, arzular\u0131na yenik d\u00fc\u015fmemi\u015f ve ona olan sevgisini korumay\u0131 se\u00e7mi\u015f. Ne ulvi, de\u011fil mi? Ne b\u00fcy\u00fck bir a\u015fk\u2026 Nas\u0131l bir derinlik\u2026 Nas\u0131l bir irade. Bir a\u015fk\u0131n gelebilece\u011fi en kutsal mertebe bu olsa gerek. \u0130\u015fte, beni \u00f6zellikle etkileyen taraf\u0131 da bu oldu. Dahas\u0131, a\u015fklar\u0131n\u0131 t\u00fcketmemi\u015f olmalar\u0131, ebediyen i\u00e7lerinde ya\u015fatm\u0131\u015f ve korumu\u015f olmalar\u0131, \u00f6l\u00fcmlerinden sonra dahi a\u015fklar\u0131n\u0131n evrende kalmaya devam edecek olmas\u0131. Ve tek-t\u00fck de olsa b\u00f6ylesi bozulmam\u0131\u015f derin ruhsal ve zihinsel seviyede a\u015fklar\u0131n var olabilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi\u2026<\/p>\n <\/p>\n T\u00fcm bunlar\u0131n i\u00e7inde yasak elma nerede diyeceksiniz? \ud83d\ude03<\/span><\/span> Yasak elma****<\/em> diye bildi\u011fimiz asl\u0131nda Tanr\u0131\u2019n\u0131n meyvesini yemeyi yasaklad\u0131\u011f\u0131 \u201cbilgi\u201d a\u011fac\u0131n\u0131n (iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc bilme a\u011fac\u0131n\u0131n) meyvesidir. Rivayete g\u00f6re, Havva cennet bah\u00e7elerinde mutlu mesut gezerken, iblis y\u0131lan\u0131n s\u00f6z\u00fcne kan\u0131p merak\u0131na yenik d\u00fc\u015ferek ve Tanr\u0131’n\u0131n emrine kar\u015f\u0131 gelerek yasak meyveyi yer, \u00c2dem’e de yedirerek cennetten d\u00fcnyaya d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle cezaland\u0131r\u0131l\u0131rlar. \u0130nan\u0131rsan\u2026<\/p>\n <\/p>\n Yasak elma, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde iradeye yenik d\u00fc\u015fmeyi ve g\u00fcnah\u0131, yani Tanr\u0131’n\u0131n l\u00fctfuna, c\u00f6mertli\u011fine ve kurallar\u0131na kar\u015f\u0131 gelmeyi simgeler. Suzanne, Havva\u2019n\u0131n Adem\u2019le yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, irade g\u00fcc\u00fcyle kendince iyiyle k\u00f6t\u00fcy\u00fc ay\u0131rt etmeyi ba\u015farm\u0131\u015f, yasak elman\u0131n tahriki ve ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na kanmayarak Leonard\u2019a olan sevgisini korumay\u0131 se\u00e7mi\u015f, ve yaratt\u0131klar\u0131 kutsal a\u015fk\u0131 her ikisi i\u00e7in cennet bah\u00e7esinde ya\u015fatmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015f.<\/p>\n <\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir dipnotla bitireyim. Daha \u00f6nce abs\u00fcrt bir hipotezde bulunmu\u015ftum. Bu ikincisi olsun\u2026 \ud83d\ude03<\/span><\/span><\/p>\n Her ne kadar kutsal kitaplar, \u00c2dem ile Havva\u2019n\u0131n cennetten kopu\u015funu Havva\u2019n\u0131n \u00fczerine y\u0131ksalar da, \u00f6yle oldu\u011funa dair \u015f\u00fcphelerim var\u2026. Dinin ve y\u00f6netiminin ba\u015flang\u0131\u00e7tan (Genesis) beri erkek egemen oldu\u011funu da kabul edersek, hik\u00e2ye pek tabii Adem\u2019in etraf\u0131nda, yani iblis y\u0131lana kanmas\u0131yla cereyan etmesi kuvvetle muhtemel bir olas\u0131l\u0131k. Tarihten bu yana irade ve g\u00fcnah konusunda kad\u0131nlar\u0131n daha dayan\u0131kl\u0131 oldu\u011funu, kendine sunulan nimetleri kendinden vazge\u00e7me pahas\u0131na koruma g\u00fcd\u00fcs\u00fcne sahip oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnecek olursak, neden olmas\u0131n? Dahas\u0131, egemenli\u011fi elinde tutma ve kendini daima hakl\u0131 g\u00f6rme e\u011filimi olan erkek su\u00e7u neden \u00fczerine als\u0131n ki? Tabii ki de bunu bilemeyiz, bilemeyece\u011fiz\u2026 Allah kerim… Bilse bilse, o bilir!<\/p>\n <\/p>\n Sevgisini korumay\u0131 se\u00e7en t\u00fcm a\u015fklara ve a\u015f\u0131klara ithafen\u2026<\/p>\n Barcelona\u2019dan sevgiler\u2026<\/p>\n 26 \u015eubat 2023<\/p>\n <\/p>\n Kaynak\u00e7a:<\/p>\n *Leonard Cohen, the women he loved, and the women who loved him<\/em><\/p>\n https:\/\/www.cbc.ca\/music\/read\/leonard-cohen-the-women-he-loved-and-the-women-who-loved-him-1.4998473<\/a><\/p>\n <\/p>\n **Leonard Cohen – Suzanne \u2013 Lyrics<\/em><\/p>\n https:\/\/genius.com\/Leonard-cohen-suzanne-lyrics<\/a><\/p>\n <\/p>\n ***You probably think this song is about you \u2013 Suzanne Verdal McCallister interviewed by Kate Saunders, June 1998, BBC Radio <\/em><\/p>\n https:\/\/www.leonardcohenfiles.com\/verdal.html<\/a><\/p>\n <\/p>\n