{"id":5304,"date":"2022-10-28T12:54:07","date_gmt":"2022-10-28T12:54:07","guid":{"rendered":"https:\/\/mindthepositive.com\/?p=5304\/"},"modified":"2024-09-02T21:27:01","modified_gmt":"2024-09-02T21:27:01","slug":"dunya-insani-olmak-ya-da-olmamak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/dunya-insani-olmak-ya-da-olmamak\/","title":{"rendered":"D\u00fcnya \u0130nsan\u0131 Olmak ya da Olmamak\u2026"},"content":{"rendered":"<p>G\u00fcndemi konu alan yazarlar\u0131m\u0131za \u00e7ok \u00f6zeniyorum. San\u0131r\u0131m, olaylar\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesi ve yeti\u015femememden \u00f6t\u00fcr\u00fc, yaz\u0131lar\u0131mda kendi g\u00fcndemimi genel ya\u015fama ba\u011flama e\u011filimim oluyor. Ancak bu yaz\u0131mda son g\u00fcnlerde \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan, hatta belli bir zamana s\u0131n\u0131rlanmam\u0131\u015f ve y\u00fczy\u0131llard\u0131r var olan bir olguya parmak basmak istiyorum. O da insan\u0131n sevgisizlik, nefret, \u00f6tekile\u015ftirme, \u015fiddet ve canavarla\u015fma yoluyla bir d\u00fcnya insan\u0131 olmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7en en b\u00fcy\u00fck engel, antisemitizm!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de do\u011fmu\u015f, 10 ya\u015f\u0131ma kadar \u0130stanbul\u2019da b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015f, 16 ya\u015f\u0131ma kadar \u0130srael\u2019de gen\u00e7li\u011fimi ya\u015fam\u0131\u015f, ard\u0131ndan 47 ya\u015f\u0131ma kadar \u0130stanbul\u2019da hayat\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp ve son be\u015f senedir Barcelona\u2019da ya\u015fayan biriyim\u2026 Kim miyim? Sosyal kimlik olarak do\u011fu\u015ftan bir kad\u0131n\u0131m, T\u00fcrk\u00fcm ve Yahudi\u2019yim.\u00a0 Sonradan s\u0131ras\u0131yla \u00f6\u011fretmen, e\u011fitimci, anne, ment\u00f6r vb. farkl\u0131 sosyal kimliklere sahip oldum. Bunlara daha bir\u00e7o\u011funu ilave edebilirim. Ama kendimi as\u0131l tan\u0131mlayaca\u011f\u0131m kimlik olsa olsa bir \u201cd\u00fcnya insan\u0131\u201d olmakt\u0131r. Salt \u00e7ok dil konu\u015fuyor olmak, d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok yerine gitmi\u015f gezmi\u015f veya ya\u015fam\u0131\u015f olmaktan de\u011fildir. Bir d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131n\u0131n alg\u0131s\u0131, tutumu, davran\u0131\u015flar\u0131 ve ya\u015fay\u0131\u015f bi\u00e7imine sahip oldu\u011fumu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7indir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sizce d\u00fcnya insan\u0131 nas\u0131l biridir? K\u00fcresel alana a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f, d\u00fcnyaya mal olmu\u015f ve tan\u0131nm\u0131\u015f biri midir? Bence, ondan \u00e7ok \u00f6tedir\u2026 Hizmetkar liderlik (servant leadership) \u00f6zelliklerine sahiptir mesela. Kendisi \u00f6nemli oldu\u011fu kadar toplumun di\u011fer bireyleri de de\u011ferlidir onun i\u00e7in; kendinden olan de\u011fil sadece, farkl\u0131 ya\u015fam, ge\u00e7mi\u015f, k\u00f6kler ve inan\u0131\u015fa sahip olanlar\u0131 da k\u0131ymetli g\u00f6r\u00fcr; her canl\u0131n\u0131n bu evrende kusursuz bir yeri ve i\u015flevi oldu\u011funa inan\u0131r; ve e\u011fer onlara destek ve yard\u0131m edebilecekse, bunu \u201cb\u00fct\u00fcn\u00fcn hayr\u0131na\u201d prensibiyle g\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle, tutkuyla, sevgiyle, ve \u015fefkatle yapar. \u00d6zetle, d\u00fcnya insan\u0131 olmak \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, \u00e7ok boyutlu ve kendisiyle ve toplumla b\u00fct\u00fcnle\u015fik ya\u015famaktan ibarettir. Ger\u00e7ek bir d\u00fcnya insan\u0131 empati becerisi y\u00fcksek, kendine ve ba\u015fkalar\u0131na \u015fefkat duygusuyla yakla\u015fan, kendi ve herkese saf ko\u015fulsuz sevgi besleyen, sahip olduklar\u0131na ve olmad\u0131klar\u0131na \u015f\u00fckreden ve olan\u0131 \u00e7evresiyle payla\u015farak zenginlik duygusu ya\u015famay\u0131 se\u00e7en biridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, son g\u00fcnlerde antisemittik s\u00f6ylem ve deme\u00e7lerle dikkati \u00e7eken Kanye West\u2019in bir d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz? Globalle\u015fmi\u015f bir kimli\u011fi oldu\u011funu evet, diyebiliriz; ama t\u00fcm d\u00fcnya insan\u0131na hitap edecek s\u00f6ylem ve davran\u0131\u015ftan yoksun oldu\u011fu i\u00e7in bir d\u00fcnya vatanda\u015f\u0131 olmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil kan\u0131s\u0131nday\u0131m. Nefret, husumet veya \u00f6tekile\u015ftirme gibi nifak tohumlar\u0131 atan s\u00f6zleri ve sonras\u0131nda mental sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve dengesizli\u011finin arkas\u0131na s\u0131\u011f\u0131nan duru\u015fuyla nas\u0131l birle\u015ftirici, kapsay\u0131c\u0131 ve sevgi a\u015f\u0131lay\u0131c\u0131 bir <em>d\u00fcnya insan\u0131<\/em> olabilir ki?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Y\u00fczy\u0131llard\u0131r toplumlar\u0131n belli kesimine kar\u015f\u0131 nefret s\u00f6ylemleri hep var olmu\u015ftur. Bunun en yayg\u0131n\u0131 antisemitizm olsa gerek. Tarihten bug\u00fcne s\u00fcr\u00fcyle toplumlar olu\u015ftu yok oldu, ne ilgin\u00e7tir Yahudi toplumu pogromlardan soyk\u0131r\u0131mlara, ba\u015f\u0131na gelenlere ra\u011fmen y\u00fczy\u0131llard\u0131r yok olmadan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc. Yahudi toplumu, bir \u201cg\u00fcnah ke\u00e7isi\u201d gibi, sevgisizlik ve insans\u0131zl\u0131k karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7indeki nefret ve \u015fiddeti kendine \u00e7ekerek, bizlere ger\u00e7ek sevgi ve \u015fefkatin ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131, geli\u015fmi\u015fli\u011fini ve \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc temsil ediyor, hat\u0131rlat\u0131yor olabilir mi?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mark Twain\u2019in 1899 y\u0131l\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 bir yaz\u0131 bunlar\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor. S\u00f6zlerinin tonu sesi olmad\u0131\u011f\u0131 halde, \u00e7ok de\u011fi\u015fken duygular aksettirdi\u011fini, hissettirdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Metni okumaya ve sizde yaratt\u0131\u011f\u0131 duygular\u0131 samimiyetle irdelemeye davet ederim:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c<em>\u0130statistikler do\u011fruysa, Yahudiler insan \u0131rk\u0131n\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde birini olu\u015fturuyor. Bu, Samanyolu&#8217;nun alevleri aras\u0131nda kaybolmu\u015f, bulan\u0131k, lo\u015f bir y\u0131ld\u0131z tozu bulutunu akla getiriyor. Do\u011frusu, Yahudi&#8217;nin ad\u0131n\u0131n pek duyulmamas\u0131 gerekir, ama duyulur. Her zaman duyulmu\u015ftur. O, gezegende di\u011fer insanlar kadar \u00f6ndedir ve ticari \u00f6nemi, hacminin k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcyle a\u015f\u0131r\u0131 derecede orant\u0131s\u0131zd\u0131r. <\/em><br \/>\n<em>Edebiyat, bilim, sanat, m\u00fczik, finans, t\u0131p ve karma\u015f\u0131k \u00f6\u011frenme alanlar\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck isimleri listesine yapt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131lar da say\u0131lar\u0131n\u0131n zay\u0131fl\u0131\u011f\u0131yla orant\u0131s\u0131zd\u0131r. D\u00fcnyada her \u00e7a\u011fda muhte\u015fem bir m\u00fccadele vermi\u015f ve bunu elleri arkadan ba\u011fl\u0131 olarak yapm\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 Kendini be\u011fenmi\u015f olabilir ve bunun i\u00e7in mazur g\u00f6r\u00fclebilir. M\u0131s\u0131rl\u0131lar, Babilliler ve Persliler y\u00fckseldiler, gezegeni ses ve ihti\u015famla doldurdular, sonra bir d\u00fc\u015f gibi kayboldular ve \u00f6ld\u00fcler; Yunanl\u0131lar ve Romal\u0131lar onu takip ettiler ve b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcr\u00fclt\u00fc yapt\u0131 ve gittiler; ba\u015fka halklar f\u0131rlad\u0131 Kalk\u0131p bir s\u00fcre me\u015falelerini y\u00fcksekte tuttular ama me\u015fale yand\u0131 ve \u015fimdi alacakaranl\u0131kta oturuyorlar, ya da yok oldular.\u00a0 Yahudi hepsini g\u00f6rd\u00fc, hepsini d\u00f6vd\u00fc ve \u015fimdi her zaman oldu\u011fu gibi, hi\u00e7bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, ya\u015fl\u0131l\u0131k kusuru, par\u00e7alar\u0131nda zay\u0131flama, enerjisinde yava\u015flama, uyan\u0131k ve sald\u0131rgan zihninde hi\u00e7bir donukluk g\u00f6stermedi.\u00a0 Yahudi d\u0131\u015f\u0131nda her \u015fey \u00f6l\u00fcml\u00fcd\u00fcr; di\u011fer t\u00fcm g\u00fc\u00e7ler ge\u00e7er, ama o kal\u0131r.\u00a0 \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u0131rr\u0131 nedir?<\/em>\u201d\u00a0 &#8211; Mark Twain<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sizce s\u00f6zleri \u015fu duygulardan hangisini i\u00e7eriyor: Hayranl\u0131k, \u00f6zenme, idolle\u015ftirme mi? \u015ea\u015fk\u0131nl\u0131k ve merak m\u0131? G\u0131pta, imrenme ve k\u0131skan\u00e7l\u0131k m\u0131? Kendini g\u00fc\u00e7l\u00fc, kudretli, \u00fcst\u00fcn ve de\u011ferli hissetme mi? Empati, \u015fefkat, sevgi ve minnet mi? Yoksa \u00f6fke, utan\u00e7 su\u00e7luluk mu? Belki hi\u00e7biri, belki hepsi\u2026 Ayn\u0131 anda t\u00fcm\u00fcn\u00fc hissedebiliyor insan. Nereden, hangi ge\u00e7mi\u015ften, hangi b\u00fcy\u00fct\u00fclme \u015fartlar\u0131ndan geldi\u011fimizle ve hayata ve insanlara nas\u0131l bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zla do\u011frudan ilintili. Dahas\u0131, bu duygular\u0131n hepsi do\u011fal ve insana has oldu\u011fundan i\u00e7imizde bunlardan birka\u00e7\u0131n\u0131 duymam\u0131z kadar tabi bir \u015fey olamaz. Ama as\u0131l tabi olmayan -hatta kabul edilemez olan- duygular\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l ifade etti\u011fimizdir, neye kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131zd\u0131r ve kendimizi ne t\u00fcrden hareket ve davran\u0131\u015flara itti\u011fimizdir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu duygular\u0131 ke\u015ffetmeyi ve daha iyi anlamay\u0131 arzu edenlere Psikolog ve End\u00fcstriyel Psikolog Bren\u00e9 Brown\u2019\u0131n HBO Max\u2019teki 5 b\u00f6l\u00fcml\u00fck <em>Atlas of the Heart<\/em> serisini \u00f6neririm. Duygular\u0131n ya\u015fam\u0131m\u0131zdaki rol\u00fcn\u00fc ve bizleri harekete ge\u00e7irdi\u011fi ger\u00e7e\u011fini vurgulayan Brown, duygular alan\u0131ndaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla bir \u00f6nder kabul edilir. D\u00fcnyan\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 Kanye West\u2019in antisemittik deme\u00e7leri \u00fczerine sosyal medya hesab\u0131nda payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zleriyse birle\u015ftirici nitelik ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u201c<em>Yahudi dostlar\u0131m\u0131n yan\u0131nday\u0131m; Yahudi cemaatinin yan\u0131nday\u0131m; sevgiyle! Antisemitizm sevgisizli\u011fin (lovelessness) ve insand\u0131\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131n (dehumanization) somut \u00f6rne\u011fidir. Sevgisizlikten yana oldu\u011funda kendini veya bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 sevemezsin. Her formuyla antisemitizm \u015fiddettir. Biz insanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan unsurlar\u0131 \u00a0y\u0131prat\u0131r.<\/em>\u201d \u2013 Bren\u00e9 Brown \u2013 25 Ekim 2022<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Son c\u00fcmleyle\u2026 Sevgisizlik, nefret ve \u015fiddet olgusundan uzakla\u015fmak ve <em>\u201cBir daha asla!\u201d<\/em> diyebilmek i\u00e7in, hepimizi k\u00fcresel \u00e7apta bilinir insan olmaktan \u00e7ok bir <em>d\u00fcnya insan\u0131<\/em> olmaya ve o yolda ustala\u015fmaya davet ediyorum\u2026 Valencia\u2019dan Sevgiler\u2026<\/p>\n<p>28 Ekim 2022<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00fcndemi konu alan yazarlar\u0131m\u0131za \u00e7ok \u00f6zeniyorum. San\u0131r\u0131m, olaylar\u0131n \u00e7ok h\u0131zl\u0131 geli\u015fmesi ve yeti\u015femememden \u00f6t\u00fcr\u00fc, yaz\u0131lar\u0131mda kendi g\u00fcndemimi genel ya\u015fama ba\u011flama e\u011filimim oluyor. Ancak bu yaz\u0131mda son g\u00fcnlerde \u00e7ok tart\u0131\u015f\u0131lan, hatta belli bir zamana s\u0131n\u0131rlanmam\u0131\u015f ve y\u00fczy\u0131llard\u0131r var olan bir olguya parmak basmak istiyorum. O da insan\u0131n sevgisizlik, nefret, \u00f6tekile\u015ftirme, \u015fiddet ve canavarla\u015fma yoluyla bir d\u00fcnya [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5306,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-5304","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5304","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5305,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5304\/revisions\/5305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}