{"id":5280,"date":"2022-05-02T12:27:42","date_gmt":"2022-05-02T12:27:42","guid":{"rendered":"https:\/\/mindthepositive.com\/?p=5280\/"},"modified":"2024-09-02T21:27:03","modified_gmt":"2024-09-02T21:27:03","slug":"varolus-ozden-once-gelir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/varolus-ozden-once-gelir\/","title":{"rendered":"Varolu\u015f \u00d6zden \u00d6nce Gelir!"},"content":{"rendered":"<p><strong><u>Yava\u015f \u00d6l\u00fcm<\/u><\/strong><\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n;<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Seyahat etmedi\u011finde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Okumad\u0131\u011f\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Ya\u015fam\u0131n seslerini dinlemedi\u011finde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Kendine de\u011fer vermedi\u011finde.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n;<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">\u00d6z-sayg\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Sana yard\u0131m etmelerine izin vermedi\u011finde.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n;<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00f6lesi oldu\u011funda,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Her g\u00fcn ayn\u0131 yoldan y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Rutinini de\u011fi\u015ftirmedi\u011finde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Farkl\u0131 renkler giymedi\u011finde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Veya tan\u0131mad\u0131klar\u0131nla konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131nda.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n;<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Tutkunu ya\u015famaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Ve onun \u00e7alkant\u0131l\u0131 duygular\u0131ndan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Ki onlard\u0131r g\u00f6zlerini \u0131\u015f\u0131ldatan<\/p>\n<p style=\"padding-left: 160px;\">Ve kalbini h\u0131zla att\u0131ran.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n;<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Belirsizli\u011fin kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fcvenceyi riske atmad\u0131\u011f\u0131nda,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">R\u00fcyalar\u0131n\u0131n pe\u015finden gitmedi\u011finde,<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Bir kerecik de olsa ya\u015fam\u0131nda<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Mant\u0131kl\u0131 tavsiyelerden ka\u00e7maya<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\">Kendine izin vermedi\u011finde.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ge\u00e7enlerde bu \u015fiir \u00e7\u0131kt\u0131 kar\u015f\u0131ma, \u0130ngilizcesi. Birbirine tezat iki kavram -ya\u015fam ve \u00f6l\u00fcm- bu kadar m\u0131 g\u00fczel ele al\u0131nabilir. \u015eair konuyu \u00f6yle g\u00fczel betimlemi\u015f ki, her okuyan kendine farkl\u0131 mesaj alabilir. Yani, hayata hangi g\u00f6zl\u00fckle (inan\u00e7 ve tutumla) bak\u0131yorsan \u00f6yle okuyorsun m\u0131sralar\u0131; <em>ya\u015fam\u0131n hakk\u0131n\u0131 vererek ya\u015fayan<\/em> ile <em>\u00f6l\u00fcm\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp ondan \u00f6lesiye korkarak kendine cehennem \u0131st\u0131rab\u0131 \u00e7ektiren<\/em> ba\u015fka mesaj al\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bana mesela, bu sat\u0131rlar \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: Evet, sonunun ne zaman gelece\u011fini bilmeden ya\u015f\u0131yorsun ve evet, belki de bu ya\u015fam denilen yolda yava\u015f yava\u015f \u00f6l\u00fcme yakla\u015f\u0131yorsun; ama \u015fu ger\u00e7ek ki, tutkunu, anlam\u0131n\u0131, varl\u0131k amac\u0131n\u0131 ke\u015ffetmi\u015f ve her g\u00fcn\u00fcnde onlar\u0131 hayata ge\u00e7irdi\u011fin kadar ya\u015f\u0131yorsun! Bana \u015fu me\u015fhur laf\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor\u2026 <em>bir kere \u00f6l\u00fcrs\u00fcn, ama her g\u00fcn ya\u015fars\u0131n<\/em> (you die once, you live everyday). Onun i\u00e7in de <em>seyahat et, oku, al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 rutinlerini de\u011fi\u015ftir, farkl\u0131 renkler giy, yabanc\u0131larla sohbet et, duygular\u0131nla ha\u015f\u0131r-ne\u015fir ol, konfor alan\u0131ndan \u00e7\u0131k ve risk al, mant\u0131\u011f\u0131n\u0131 kenara b\u0131rak\u0131p y\u00fcre\u011finin y\u00f6n\u00fcnde git <\/em>diyor!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u015eiirin i\u015fledi\u011fi tema ve verdi\u011fi mesajdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, bu \u015fiir y\u0131llard\u0131r sorgulad\u0131\u011f\u0131m bir olguya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmeme \u0131\u015f\u0131k tuttu diyebilirim. \u015e\u00f6yle izah edeyim\u2026 2000 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanan <em>A Morte Devagar* (Yava\u015f \u00d6l\u00fcm)<\/em> metninden uyarlanm\u0131\u015f, hatta iki versiyonuyla kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011finiz (<em>You Start Dying Slowly<\/em> ve <em>Dies Slowly<\/em> (<em>Muere Lentamente<\/em>**) bu \u015fiir bir\u00e7ok kaynakta Nobel Edebiyat \u00f6d\u00fcll\u00fc \u00fcnl\u00fc \u015eilili \u015fair Pablo Neruda\u2019ya ait g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Oysa ger\u00e7ekte Neruda\u2019ya de\u011fil, Brezilyal\u0131 yazar Martha Medeiros\u2019a ait. Konuyu ara\u015ft\u0131ran Neruda uzmanlar\u0131 \u015fiirin Neruda\u2019ya ait olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc belirtirken, Pablo Neruda Vakf\u0131\u2019n\u0131n kendisi de Martha Medeiros\u2019a ait oldu\u011funu teyit etmi\u015f.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu olaydan yola \u00e7\u0131karak sorgulad\u0131\u011f\u0131m olgu \u015fu: bu derin ve anlaml\u0131 \u015fiirin ba\u015f\u0131na gelen ve sanat ile sanat\u00e7\u0131n\u0131n \u00f6nem \u00f6nceli\u011fi. Bunu da iki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131yla yap\u0131yorum; \u015fairin (1) <em>fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131<\/em> (<em>intellectual property<\/em> rights) ve (2) <em>varolu\u015f\u00e7u felsefesine<\/em> dayal\u0131 olarak \u015fairin var olu\u015fu. <em>M\u00fclkiyet haklar\u0131<\/em>, ki\u015finin end\u00fcstriyel, bilimsel, edebi veya sanatsal yarat\u0131m\u0131n\u0131n sonucunda haklar\u0131n\u0131 koruyan yasal d\u00fczenlemelerdir. Benim ortaya att\u0131\u011f\u0131m bilimsel bir \u00f6nermenin ba\u015fka bir akademisyen taraf\u0131ndan sahiplenmesine kar\u015f\u0131 koruyan d\u00fczenleme gibi. <em>Varolu\u015f\u00e7uluksa<\/em>, \u201c<em>Var olu\u015f \u00f6zden \u00f6nce gelir\u201d<\/em> \u00f6nermesiyle merkezlenmi\u015f, insan\u0131n kendi de\u011ferlerini kendisinin olu\u015fturdu\u011funu, hayat\u0131n\u0131 ve gelece\u011fini kendisinin in\u015fa edece\u011fini ve hareketleriyle (yapt\u0131klar\u0131yla) var oldu\u011funu savunan felsefe ak\u0131m\u0131d\u0131r. Buna g\u00f6re, bir akademisyen olarak benim varolu\u015fum \u00f6nermelerimle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve \u00f6nermelerim kendimden \u00f6nce gelir. Sonu\u00e7ta biri \u00f6nermemin isim hakk\u0131n\u0131 \u015fahs\u0131ma tescillerken, di\u011feriyse yapt\u0131klar\u0131m arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla varolu\u015fumu garantiler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>As\u0131l mesele, hangisinin ilk planda oldu\u011fu. Fark\u0131nday\u0131m, yumurta ile tavuk gibi, birinin di\u011ferini besledi\u011fi ve ay\u0131rmas\u0131 g\u00fc\u00e7 iki kavram\u2026 Sezar\u2019\u0131n hakk\u0131 Sezar\u2019a! \u015eiirin hakk\u0131n\u0131 \u015fairine vermenin \u00f6nemini tart\u0131\u015fmayaca\u011f\u0131m. Ancak, son 10-15 y\u0131ld\u0131r de\u011fer ve d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemimde sorgulad\u0131\u011f\u0131m bir konuya direk dokunuyor. \u0130\u00e7tenlikle fikrinizi soruyorum\u2026 Sizin i\u00e7in hangisi \u00f6n plandad\u0131r; bir olgunun yarat\u0131c\u0131s\u0131 m\u0131, yoksa onun yaratt\u0131\u011f\u0131 m\u0131? Hangisi hayat\u0131n\u0131zda ve haf\u0131zan\u0131zda kal\u0131c\u0131 etki b\u0131rak\u0131yor, icad\u0131n kendi mi, mucit mi? \u00d6n planda olmas\u0131 gereken ve etki yaratan \u015fairin kim oldu\u011fu mu, yoksa \u015fiirin kendi mi, yaratt\u0131\u011f\u0131 derinlik ve anlam m\u0131? Bu yaratan ile yarat\u0131lan ba\u015fkas\u0131 de\u011fil de kendiniz oldu\u011funuzda \u00f6ncelik acaba nas\u0131l oluyor, ayn\u0131 m\u0131 yoksa de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steriyor mu? Yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 sahiplenmek, payla\u015f\u0131lmas\u0131 ve yay\u0131lmas\u0131 bak\u0131mdan, sizde nas\u0131l bir etki b\u0131rak\u0131yor?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Y\u0131llard\u0131r bu ikilime cevap ar\u0131yorum; \u00e7evremdekilerle sohbet ederek onlar\u0131n duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 kendime aynal\u0131yorum. Sorgulama devam ediyor; hen\u00fcz yarg\u0131ya varm\u0131\u015f de\u011filim! Ancak, her (tarafl\u0131) bilim insan\u0131 gibi, kendi d\u00fc\u015f\u00fcncemi hakl\u0131 \u00e7\u0131karma e\u011filiminden olsa gerek, duru\u015fumu destekleyici \u00f6rneklerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yorum. Bu \u015fiir de onlardan biri; bir ki\u015fiye ait olsa da iki \u015faire mal olmu\u015f, sahibinin \u00f6tesine ge\u00e7mi\u015f; anlam\u0131, verdi\u011fi mesajlar\u0131 ve etkisiyle \u00f6n plana oturmu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Benim \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131m bu y\u00f6nde. Ya sizin?<\/p>\n<p>Barcelona\u2019dan sevgiler.<\/p>\n<p>02 May\u0131s 2022<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em>*A Morte Devagar: <\/em><a href=\"http:\/\/niilismo.net\/reflexoes\/a_morte_devagar.php\">http:\/\/niilismo.net\/reflexoes\/a_morte_devagar.php<\/a><\/p>\n<p>**<em>Muere Lentamente: <\/em><a href=\"https:\/\/www.malumatfurus.org\/yavas-yavas-olurler-siiri\/\">https:\/\/www.malumatfurus.org\/yavas-yavas-olurler-siiri\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Yava\u015f \u00d6l\u00fcm Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n; Seyahat etmedi\u011finde, Okumad\u0131\u011f\u0131nda, Ya\u015fam\u0131n seslerini dinlemedi\u011finde, Kendine de\u011fer vermedi\u011finde. Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n; \u00d6z-sayg\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnde, Sana yard\u0131m etmelerine izin vermedi\u011finde. Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n; Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00f6lesi oldu\u011funda, Her g\u00fcn ayn\u0131 yoldan y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcnde, Rutinini de\u011fi\u015ftirmedi\u011finde, Farkl\u0131 renkler giymedi\u011finde, Veya tan\u0131mad\u0131klar\u0131nla konu\u015fmad\u0131\u011f\u0131nda. Yava\u015f\u00e7a \u00f6lmeye ba\u015flars\u0131n; Tutkunu ya\u015famaktan ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, Ve onun \u00e7alkant\u0131l\u0131 duygular\u0131ndan ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131nda, Ki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5287,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-5280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5280"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5286,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5280\/revisions\/5286"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}