{"id":5244,"date":"2022-02-05T09:41:58","date_gmt":"2022-02-05T09:41:58","guid":{"rendered":"https:\/\/mindthepositive.com\/?p=5244\/"},"modified":"2024-09-02T21:27:03","modified_gmt":"2024-09-02T21:27:03","slug":"genc-yasayarak-yaslanmanin-anahtari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/genc-yasayarak-yaslanmanin-anahtari\/","title":{"rendered":"Gen\u00e7 Ya\u015fayarak Ya\u015flanman\u0131n Anahtar\u0131"},"content":{"rendered":"<p>5 y\u0131l \u00f6nce do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlad\u0131\u011f\u0131mda, babam \u201c<em>hayattan g\u00fcn \u00e7al\u0131yorum<\/em>\u201d demi\u015fti. Ne demek istiyorsun diye sordu\u011fumda, \u201c<em>Ehh k\u0131z\u0131m, art\u0131k bu ya\u015f\u0131m\u0131zda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her g\u00fcne \u015f\u00fckrediyoruz, kalan g\u00fcnlerimizi ya\u015f\u0131yoruz<\/em>\u201d diye yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn 85 ya\u015f\u0131nda ve daha \u00e7ooook g\u00fcn\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnsem de hayat bu, ne olaca\u011f\u0131 bilinmez! O nedenle, ya\u015fayacak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz varken, \u015fu gizemli hayat\u0131n vadetti\u011fi hi\u00e7bir \u015feyi ertelemeye gelmez diyorum!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcne g\u00f6re \u00e7o\u011fu geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler i\u00e7in 60 ya\u015f ve \u00fczeri bireyler ya\u015fl\u0131 olarak nitelendiriliyor; ancak az geli\u015fmi\u015f \u00fclkeler i\u00e7in ya\u015fl\u0131l\u0131k 50 ya\u015f\u0131ndan ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. D\u00fcnya Ekonomik Forumu ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 olduk\u00e7a ilgin\u00e7 bir perspektiften bakarak tan\u0131mlam\u0131\u015f ve \u201cgelecekteki\u201d veya \u201cmuhtemel\u201d (prospective) ya\u015fa g\u00f6re \u00f6l\u00e7\u00fcmlemi\u015f. Yani, bir ki\u015fi i\u00e7in \u201cya\u015fl\u0131\u201d nitelendirmesini 65 ya\u015f ve \u00fczeri olmas\u0131na g\u00f6re de\u011fil de ya\u015fayaca\u011f\u0131 ortalama kalan s\u00fcresine ba\u011fl\u0131yor, ve ki\u015finin ortalama 15 y\u0131l s\u00fcresi kalmas\u0131n\u0131 esas al\u0131yor. Ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7e\u015fitli \u015fekilde tan\u0131mlayan ara\u015ft\u0131rmalar var. Bana en dikkat \u00e7ekici gelen \u00f6znel (s\u00fcbjektif) perspektiflere g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik g\u00f6sterenler -ki\u015finin ya\u015fam beklentisine, kendi s\u00fcbjektif de\u011ferlendirmesine veya onu de\u011ferlendirenin ya\u015f\u0131na g\u00f6re ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 saptamalar\u0131 ilgin\u00e7. \u00c7\u00fcnk\u00fc, biyolojik ya\u015f\u0131m\u0131zdan ba\u011f\u0131ms\u0131z, sanki hissetti\u011fimiz kadar, hayat\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z kadar, hayallerimizin pe\u015finden ko\u015ftu\u011fumuz -veya ko\u015famay\u0131p b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z- kadar gen\u00e7 veya ya\u015fl\u0131y\u0131z. Demem o ki, hayat\u0131 ele al\u0131\u015f\u0131m\u0131zla, kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan durumlarda hayatta duru\u015fumuzla veya genel olarak ya\u015fam bi\u00e7imimizle gen\u00e7 kalabiliyor; hatta daha da ileri giderek, biyolojik ya\u015f\u0131m\u0131z\u0131 dondurabilece\u011fimizi ve \u00f6lece\u011fimiz g\u00fcne kadar <em>daima<\/em> gen\u00e7 kalabilece\u011fimizi iddia ediyorum. Biraz iddial\u0131 m\u0131 oldu?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6nce bu konuyu sorgulamaya nas\u0131l geldi\u011fimi payla\u015fay\u0131m. Bir ergen annesi olup yolun yar\u0131s\u0131 dedikleri 50 ya\u015f\u0131m\u0131 ge\u00e7mi\u015f olu\u015fum, annem ve babam\u0131n giderek ya\u015flanmakta oldu\u011funu g\u00f6zlemleyi\u015fim, biraz da sorgulamay\u0131 b\u0131rakmayan <em>zihni sinir <\/em>yap\u0131m\u0131n olu\u015fu beni bu konulara dald\u0131rd\u0131\u2026 Tabii ki ya\u015f\u0131m\u0131 50\u2019ye sabitlemeye yelteni\u015fim ve yukar\u0131daki iddiam\u0131 kendi hayat\u0131mda deneyleyi\u015fim de var\u2026 Fakat ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki \u201cgen\u00e7\u201d, \u201cyeti\u015fkin\u201d ve \u201cya\u015fl\u0131\u201d tiplemelerinin oldu\u011fu resimdir. G\u00f6rsel \u00e7ok do\u011fru bir olguya de\u011finiyor: gencin zaman\u0131 ve enerjisi var ama <em>paras\u0131<\/em> yok; yeti\u015fkinin enerjisi ve paras\u0131 var ama <em>zaman\u0131<\/em> yok; ya\u015fl\u0131n\u0131nsa zaman\u0131 ve paras\u0131 var ama <em>enerjisi<\/em> yok. Ne ac\u0131! Ne b\u00fcy\u00fck haks\u0131zl\u0131k! Yani, <em>Benjamin Button<\/em> gibi ya\u015famay\u0131 savunmayaca\u011f\u0131m, ne de <em>hem ekme\u011fi yiyip hem de ekmek b\u00fct\u00fcn kals\u0131n<\/em> zihniyetini\u2026 Ama bir orta yolu olmal\u0131, diyorum. Zaman, enerji ve paran\u0131n bir arada, yani <em>3\u2019\u00fc-bir-arada<\/em> oldu\u011fu bir d\u00f6nem veya anlar olmal\u0131, diyorum!<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-5248 aligncenter\" src=\"https:\/\/mindthepositive.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/old-young.png\" alt=\"\" width=\"596\" height=\"456\" \/><\/p>\n<p>\u201c<em>Ya\u015fl\u0131l\u0131k merak\u0131m\u0131z\u0131n bitti\u011fi yerde ba\u015fl\u0131yor<\/em>\u201d demi\u015f Jos\u00e9 Saramago. 2009 y\u0131l\u0131nda, Amerika\u2019da ya\u015flanmay\u0131 irdeleyen bir ara\u015ft\u0131rmaya* kat\u0131lan 18 ile 65+ ya\u015f aral\u0131\u011f\u0131ndaki 2,969 yeti\u015fkin bireye \u201cYa\u015fl\u0131l\u0131k ne zaman ba\u015fl\u0131yor?\u201d diye sormu\u015flar. <em>85 ya\u015f\u0131na geldi\u011finde<\/em> (%79), <em>ba\u011f\u0131ms\u0131z ya\u015fayamad\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%79), <em>araba kullanamad\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%66), <em>75 ya\u015f\u0131na bast\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%62), <em>tan\u0131d\u0131k isimleri s\u0131kl\u0131kla unuttu\u011funda<\/em> (%51), <em>sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti\u011finde<\/em> (%47), <em>basamaklar\u0131 \u00e7\u0131kmakta zorland\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%45), <em>mesanesini kontrol etmekte zorland\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%42), <em>art\u0131k cinsel olarak aktif olmad\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%33), <em>65 ya\u015f\u0131na bast\u0131\u011f\u0131nda<\/em> (%32), <strong><em>emekliye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda<\/em><\/strong> (%23), <em>torunlar\u0131 oldu\u011funda<\/em> (%15) ve <em>beyaz sa\u00e7\u0131 oldu\u011funda<\/em> (%13) ya\u015fl\u0131l\u0131k ba\u015fl\u0131yor demi\u015fler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130lgin\u00e7 tespitler! Benim dikkatimi \u00e7eken, Amerika\u2019da emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131n 67 oldu\u011fu bir ger\u00e7eklikte, ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 emeklili\u011fe ba\u011flayanlar\u0131n %10\u2019unun 65 ya\u015f ve \u00fczerinde olmas\u0131. Acaba bu ki\u015filer, emeklilikle beraber sosyal ve mesleki alandan ihra\u00e7 edilmeleriyle kendilerini at\u0131l ve \u201cya\u015fl\u0131\u201d say\u0131yor olabilirler mi?! En \u00fcretken d\u00f6nemini ya\u015fayan ve g\u00f6receli oranda paras\u0131 olan %36\u2019l\u0131k \u201cyeti\u015fkin\u201d kesim (%13\u2019\u00fc 50-64 ya\u015f ve %23\u2019\u00fc 30-49 ya\u015f) ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 emeklilikle ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131yor. As\u0131l \u00e7arp\u0131c\u0131 bulgu, hayat\u0131n\u0131n bahar\u0131nda, enerjisi ve vakti bol olan 18-29 ya\u015f\u0131ndaki \u201cgen\u00e7ler\u201d ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 emeklili\u011fe ba\u011flayan en b\u00fcy\u00fck (%44) kesim. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131! Hayat\u0131n\u0131 doyas\u0131ya ya\u015famay\u0131 hedefleyen, i\u015f-ya\u015fam dengesi kavgas\u0131 veren, <em>paras\u0131z kalma pahas\u0131na<\/em> tatmin olana kadar i\u015fini de\u011fi\u015ftiren bu <em>delikanl\u0131<\/em> kesimin ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa atfettikleri ortalama ya\u015f\u0131n 60 olmas\u0131 \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131; dahas\u0131, emeklili\u011fi veya emekli ya\u015fam bi\u00e7imini kendine \u201cya\u015fl\u0131l\u0131k\u201d kadar \u201cuzak\u201d g\u00f6rmesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, 65+ ya\u015f\u0131ndakilere g\u00f6re ortalama ya\u015fl\u0131l\u0131k ya\u015f\u0131 <em>74<\/em>, 50-64 ya\u015f\u0131ndakiler i\u00e7in <em>72<\/em> ve 30-49 ya\u015f\u0131ndakiler i\u00e7inse <em>69\u2019<\/em>mu\u015f<em>. <\/em>As\u0131l \u00e7arp\u0131c\u0131 olay, benzer soruyu 17 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131ma sordu\u011fumda ald\u0131\u011f\u0131m yan\u0131t. \u201cSence ka\u00e7 ya\u015f\u0131ndaki ki\u015filer ya\u015fl\u0131 say\u0131l\u0131r?\u201d dedim; bana \u201c<em>Yaniii, ya\u015f s\u00f6yleyemem ama kimin kime bakarak de\u011ferlendi\u011fiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak s\u00f6yleyebilirim<\/em>. <em>Bana g\u00f6re sen ve babam ya\u015fl\u0131 say\u0131l\u0131rs\u0131n\u0131z; siz anneannem ve dedemi ya\u015fl\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorsunuzdur; ama bu arada 85 ya\u015f\u0131ndaki dedem beni gen\u00e7 g\u00f6rmesine ra\u011fmen, ben kendimi gen\u00e7 g\u00f6rm\u00fcyorum<\/em>.\u201d dedi.\u00a0 Vaaay dedim i\u00e7imden\u2026 perspektife bak! Hakl\u0131! Gen\u00e7 veya ya\u015fl\u0131 tan\u0131mlamas\u0131 \u00e7ok g\u00f6receli bir kavram. Ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, ya\u015f\u0131m\u0131z ilerledik\u00e7e hissedilen ya\u015f ile ger\u00e7ek ya\u015f aras\u0131ndaki ara geni\u015fliyormu\u015f. Mesela 50 ya\u015f ve \u00fczeri ki\u015filer kendilerini en az 10 ya\u015f, 65 ve \u00fczeri ya\u015f\u0131ndakiler 15-20 ya\u015f daha gen\u00e7 hissediyormu\u015f. Sanki ya\u015flar\u0131n\u0131 50\u2019lerinde dondurmu\u015f veya sabitlemi\u015fler! Sizce de de\u011fil mi?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00d6zetle, t\u00fcm bu hik\u00e2yeden \u00e7\u0131kar\u0131mlar\u0131m \u015f\u00f6yle: Ya\u015fam kalitemiz, d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz, d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131m\u0131z ve hayat felsefemizden fiziksel yetkinliklerimize kadar bir\u00e7ok etken ba\u015fkas\u0131n\u0131 ya\u015fl\u0131 g\u00f6rmemizde veya kendimizi ya\u015fl\u0131 hissetmemizde belirleyici olabiliyor. Amaaa\u2026<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ul>\n<li>90\u2019lar\u0131na kadar ya\u015fay\u0131p gen\u00e7 kalmak m\u00fcmk\u00fcn. Her \u015fey kendi s\u00fcbjektif perspektifimizde sakl\u0131.<\/li>\n<li>Biyolojik ya\u015f\u0131m\u0131zdan veya mesleki konumumuzdan ba\u011f\u0131ms\u0131z, kendimiz i\u00e7in gen\u00e7 veya ya\u015fl\u0131 tan\u0131mlamam\u0131z nas\u0131l hissetti\u011fimiz ve nas\u0131l ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131.<\/li>\n<li>Her sabah, ya\u015fama yeniden uyan\u0131yorsak, hayattaysak, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6receli olarak yerinde ve hareket edebiliyorsak, hakk\u0131n\u0131 vererek, akl\u0131m\u0131zdan ve y\u00fcre\u011fimizden ge\u00e7en hi\u00e7bir \u015feyi ertelemeden ya\u015famal\u0131y\u0131z!<\/li>\n<li>\u201cYa\u015flanmaktan korkma, ya\u015fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekten kork\u201d demi\u015f biri\u2026<\/li>\n<li>\u201cBir defa ya\u015f\u0131yoruz\u201d demi\u015f biri. \u201cYanl\u0131\u015f!\u201d demi\u015f di\u011feri, \u201cBir defa \u00f6l\u00fcyoruz, ama her g\u00fcn ya\u015f\u0131yoruz!\u201d<\/li>\n<li>Hayat\u0131m\u0131z\u0131n her d\u00f6neminde 3\u2019\u00fcn\u00fc bir arada, yani <em>enerji<\/em>, <em>zaman<\/em> ve <em>paray\u0131<\/em> bir arada yakalayamayabiliriz. Ama ister <em>gen\u00e7<\/em> ister <em>yeti\u015fkin<\/em> ister <em>ya\u015fl\u0131<\/em> olal\u0131m, 3\u2019\u00fcn\u00fc bir arada yakalayabilece\u011fimiz ender anlar muhakkak vard\u0131r.<\/li>\n<li>Hi\u00e7bir \u015feyini ertelemeye gelmez hayat! 3\u2019\u00fc-bir-arada\u2019y\u0131 yakalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda \u201cCahillik yapmadan,\u201d harekete ge\u00e7meliyiz. \u0130\u015fte <em>gen\u00e7 ya\u015fayarak ya\u015flanman\u0131n anahtar\u0131<\/em>\u2026<\/li>\n<\/ul>\n<p>Barcelona\u2019dan Shirli<\/p>\n<p>5 \u015eubat 2022<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>*Growing Old in America: Expectations vs. Reality, Pew Research Center<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.pewresearch.org\/social-trends\/2009\/06\/29\/growing-old-in-america-expectations-vs-reality\/\">https:\/\/www.pewresearch.org\/social-trends\/2009\/06\/29\/growing-old-in-america-expectations-vs-reality\/<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 y\u0131l \u00f6nce do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlad\u0131\u011f\u0131mda, babam \u201chayattan g\u00fcn \u00e7al\u0131yorum\u201d demi\u015fti. Ne demek istiyorsun diye sordu\u011fumda, \u201cEhh k\u0131z\u0131m, art\u0131k bu ya\u015f\u0131m\u0131zda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z her g\u00fcne \u015f\u00fckrediyoruz, kalan g\u00fcnlerimizi ya\u015f\u0131yoruz\u201d diye yan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Bug\u00fcn 85 ya\u015f\u0131nda ve daha \u00e7ooook g\u00fcn\u00fc oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnsem de hayat bu, ne olaca\u011f\u0131 bilinmez! O nedenle, ya\u015fayacak g\u00fcn\u00fcm\u00fcz varken, \u015fu gizemli hayat\u0131n vadetti\u011fi hi\u00e7bir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5245,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-5244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5244"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5249,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5244\/revisions\/5249"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}