\u0130nsan ku\u015f misali, bir orada bir burada\u2026 U\u00e7a\u011fa bindik mi, birka\u00e7 saat i\u00e7inde hooop d\u00fcnyan\u0131n bir yerinde olup, ba\u015fka dil ve k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yeni deneyimler tadabiliyoruz. Her yeni bir yere gidi\u015fimizde yeni anlar ya\u015f\u0131yor, an\u0131lar biriktiriyoruz. \u0130lerleyen vakitte o an\u0131lar hat\u0131r\u0131m\u0131za geldik\u00e7e bize mutluluk veya h\u00fcz\u00fcn verebiliyor. Ke\u015ffetti\u011fimiz o yeni yerleri yeniden ziyaret etti\u011fimiz zaman ufak nostaljiler ya\u015f\u0131yor, i\u00e7imizde yine mutluluk veya h\u00fcz\u00fcn ya\u015f\u0131yoruz. Peki ya, yeni yerler de\u011fil de \u00e7ocuklu\u011fumuzun, gen\u00e7li\u011fimizin veya hayat\u0131m\u0131zda mihenk ta\u015f\u0131 te\u015fkil edecek d\u00f6nemlerin ge\u00e7ti\u011fi mekanlara uzun y\u0131llar sonra yeniden ziyaret etti\u011fimiz zaman ne hissediyoruz? Ya\u015fanm\u0131\u015f anlar\u0131n ne kadar\u0131n\u0131 an\u0131ms\u0131yoruz? O mekanlarla yeniden temas etti\u011fimizde ne kadar\u0131 yeniden canlan\u0131yor? Hat\u0131rlat\u0131c\u0131 unsurlar neler sizce? Bu yaz\u0131mda birazc\u0131k\u00a0 an\u0131lara ve an\u0131lar\u0131n nas\u0131l da bir \u201czaman kaps\u00fcl\u00fc\u201d gibi hat\u0131rlat\u0131c\u0131 unsurlar\u0131n i\u00e7ine kaydoldu\u011funa de\u011finmek istiyorum\u2026 Zira hepimizin an\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 kaydetti\u011fimiz kaps\u00fcllerimiz var, ve bir birinden \u00e7oooook da farkl\u0131 de\u011fil!<\/p>\n
<\/p>\n
Bilim -\u00f6zellikle sinirbilim (neuroscience), an\u0131lar\u0131n salt beyin h\u00fccrelerinde de\u011fil, t\u00fcm v\u00fccudumuzda kaydedildi\u011fini ispatlam\u0131\u015f. O halde haf\u0131zam\u0131za kaydetti\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her \u015fey sadece zihnimizde saklanm\u0131yor! Peki ya nerede tutuluyorlar? Duygular\u0131m\u0131zda! \u015e\u00f6yle… An\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 hat\u0131rlatan her t\u00fcr uyaran i\u00e7imizde bir yerde sakl\u0131 kalm\u0131\u015f duygular\u0131 yeniden bilin\u00e7 seviyemize geri getiriyor\u2026 Bu uyaranlar bir koku, bir foto\u011fraf, bir mek\u00e2n, bir ses veya bir melodi olabiliyor… Hatta bu bir ki\u015fi dahi olabiliyor\u2026 Bunlardan biri veya hepsi bizi al\u0131p ge\u00e7mi\u015fe -yak\u0131n ya da uzak ge\u00e7mi\u015fe, an\u0131lara g\u00f6t\u00fcrebiliyor; ve ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 yeniden g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirebiliyor. Baz\u0131s\u0131 capcanl\u0131 berrak ve net olurken, baz\u0131s\u0131 ise bir sis perdesi arkas\u0131na saklanm\u0131\u015f gibi, varl\u0131\u011f\u0131 belli belirsiz\u2026 Ancak hepsinde ortak olan, i\u00e7imizdeki duygular\u0131 yeniden canland\u0131rmas\u0131. \u0130\u015fte uyaran kar\u015f\u0131s\u0131nda canlanan duygulard\u0131r bize o anlar\u0131 yeniden ya\u015fatt\u0131ran. \u00d6zetle, hat\u0131rlat\u0131c\u0131 her t\u00fcr unsur -foto\u011fraf, koku, m\u00fczik, vs., bizi ge\u00e7mi\u015fteki o ana ve ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z duygular\u0131m\u0131za sevk ederek o an\u0131 yeniden ya\u015fatabiliyor, ne\u015fe h\u00fcz\u00fcn veya \u00f6zlem yaratabiliyor.<\/p>\n
<\/p>\n
Anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m, hat\u0131rlat\u0131c\u0131 uyaranlar\u0131n bizi adeta bir zaman t\u00fcnelinden ge\u00e7irerek ge\u00e7mi\u015fe g\u00f6t\u00fcrebilece\u011fi olgusu. Ben bunlara zaman kaps\u00fcl\u00fc<\/em> diyorum \u00e7\u00fcnk\u00fc an\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131, bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 duygu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 sonsuza dek saklayan ara\u00e7lar olarak g\u00f6r\u00fcyorum; ayn\u0131 bilgisayar\u0131m\u0131za tak\u0131p dosyalar\u0131m\u0131z\u0131 yedekledi\u011fimiz elektronik bellekler gibi! Biz insanlar, ne bal\u0131k haf\u0131zas\u0131 kadar her \u015feyi unutan, ne de fil haf\u0131zas\u0131 gibi t\u00fcm detaylar\u0131 kendinde koruyabilen varl\u0131klar\u0131z. Unutma e\u011filimi ta\u015f\u0131sak da her \u015fey h\u00fccrelerimize kaydoluyor, ki ancak h\u00fccrelerimize kaydetti\u011fimiz kadar\u0131n\u0131 belli anlar ve durumlarda bilin\u00e7 seviyemize \u00e7a\u011f\u0131rabiliyoruz, deneyimlerimizi an\u0131ms\u0131yoruz, ve duygular\u0131m\u0131z\u0131 yeniden i\u00e7imizde hissedebiliyoruz. Bu olgudan k\u0131smen 26 A\u011fustos 2020 tarihli \u201c\u00d6zledimmm\u201d\u2026 mi dediniz?<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131mda bahsetmi\u015ftim; ve bir an\u0131, ki\u015fiyi, mekan\u0131 veya tad\u0131 ancak bir uyaran arac\u0131 oldu\u011funda \u00f6zleyece\u011fimiz d\u00fc\u015f\u00fcncesini \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm. Tabii, bunu bilmek ne i\u015fimize yarayacak derseniz, \u00e7ok do\u011fru yapars\u0131n\u0131z! An\u0131lara ve ge\u00e7mi\u015fe gitmek k\u0131sa s\u00fcreli\u011fine \u00e7ok keyifli olabilir; ama bizi derin d\u00fc\u015f\u00fcncelere sevk etmesi ve ge\u00e7mi\u015fte ya\u015famaya itmesi pek de istenilen bir durum de\u011fil. \u00d6zetle, her \u015feyi y\u00f6netmeye yeltendi\u011fimiz gibi an\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 da y\u00f6netmeye ve onlardan fayda sa\u011flamaya te\u015febb\u00fcs edemez miyiz? \u00c7ok da g\u00fczel edebiliriz! Ama nas\u0131l?<\/p>\n <\/p>\n Kendimden \u00f6rnek vereyim\u2026 \u00c7ocuklu\u011fuma dair \u00e7ok az an\u0131m vard\u0131r; 10 ya\u015f\u0131ma kadar\u0131n\u0131 hi\u00e7 hat\u0131rlamam bile. Olaylar\u0131 de\u011fil ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m duygular\u0131 h\u00fccrelerime kaydederim. Her duygunun arka plan\u0131nda tabii ki olaylar ve onun arkas\u0131nda da koku, g\u00f6rsel, ses gibi hat\u0131rlat\u0131c\u0131 unsurlar bar\u0131n\u0131r. \u00d6rne\u011fin bir \u015fehirden ald\u0131\u011f\u0131m bir \u015fapkaya her bakt\u0131\u011f\u0131mda bana o seyahati, i\u00e7imde hakim olan duyguyu, satan ki\u015fiyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m etkile\u015fim, bulundu\u011fum ortam ve zaman\u0131 g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcne getirir. Bug\u00fcn sahip oldu\u011fum t\u00fcm giyim, aksesuar, ara\u00e7 gere\u00e7, vs. bana hayat\u0131m\u0131n \u00e7e\u015fitli kesitlerini hat\u0131rlatma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131r. Kim bilir; belki de bu nedenle e\u015fyalar\u0131mdan \u00e7ok zor ayr\u0131labiliyorum! Di\u011fer yandan, hayat\u0131m\u0131n ilk y\u0131llar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fim Orkide apartman giri\u015fine bakarken ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m evle ilgili tek bir hat\u0131ra k\u0131r\u0131nt\u0131s\u0131na sahip olmamam\u0131n bulundu\u011fum mekanda tek bir hat\u0131rlat\u0131c\u0131 unsurun var olmay\u0131\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131yorum. Tabii, kabul ediyorum ki, an\u0131lar\u0131 kaydetme \u015feklimiz ke\u015ffedilesi bir muamma! Ancak as\u0131l vurgulamak istedi\u011fim, benim i\u00e7in en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve canl\u0131 hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar\u0131n, hayat\u0131mda yer alan 3-5 ki\u015fi olu\u015fu (o ki\u015filer kendilerini biliyor!). Bu ki\u015filer benim hayat hikayemi \u00e7ok iyi bilen, derin payla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z sonucunda beni bana yans\u0131tan, kendimi d\u0131\u015far\u0131dan objektif bir g\u00f6zle g\u00f6rebilmemi sa\u011flayan, ve ge\u00e7mi\u015fte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm, s\u00f6yledi\u011fim veya deneyimledi\u011fim bir \u00e7ok \u00f6nemli detay\u0131 kilit noktada bana hat\u0131rlatabilen ki\u015filer. \u0130\u015fte ben onlara benim \u201czaman kaps\u00fcl\u00fcm\u201d<\/em> diyorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar kendi belleklerine benimle ilgili \u00f6nemli bilgileri kaydediyorlar ve yeri geldi\u011finde \u201cbak 3 sene \u00f6nce b\u00f6yle olmu\u015ftu, \u015f\u00f6yle demi\u015ftin veya \u015funu yapm\u0131\u015ft\u0131n<\/em>\u201d diyerek bilin\u00e7 d\u0131\u015f\u0131ma itti\u011fim detaylar\u0131 bilin\u00e7 seviyeme ta\u015f\u0131yabiliyorlar. Bir fil haf\u0131zas\u0131ndan \u00e7ok bal\u0131k haf\u0131zas\u0131na e\u011filimli biri olarak, benim i\u00e7in hayat\u0131mda e\u015fi benzeri bulunmaz bir nimet, bir cevher, bir l\u00fctuf!<\/p>\n <\/p>\n Bu nimet nas\u0131l m\u0131 i\u015fime yar\u0131yor? Bug\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z her t\u00fcr karar veya ad\u0131m ge\u00e7mi\u015f deneyimlerimiz, d\u00fc\u015f\u00fcnce \u015fekillerimiz ve duygular\u0131m\u0131zla son derece ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flant\u0131 \u00f6nemlidir, zira, ge\u00e7mi\u015fini bilmeyen gelece\u011fini tasarlayamaz gibi bir laf vard\u0131r. Ben de \u201cge\u00e7mi\u015fini hat\u0131rlayan gelece\u011fini sa\u011fl\u0131kl\u0131 tayin edebilir\u201d<\/em> diyorum.<\/p>\n <\/p>\n K\u00fc\u00e7\u00fck bir not d\u00fc\u015feyim ki, can dostlar\u0131m benim i\u00e7in birer zaman kaps\u00fcl\u00fc olurken, ben de onlar\u0131n kaps\u00fcl\u00fc g\u00f6revini g\u00f6r\u00fcyorum. O derinlikte payla\u015f\u0131m ve dostluk kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bellek kayd\u0131na imkan sa\u011fl\u0131yor. Eminim sizin de zaman kaps\u00fclleriniz vard\u0131r\u2026 Hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcn\u00fcz m\u00fc… acaba kim onlar? Neler? Hangi unsurlar? Ke\u015ffetmeye var m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/p>\n <\/p>\n Benden bu kadar! Barcelona\u2019dan sevgiler\u2026<\/p>\n 20 Ekim 2021<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130nsan ku\u015f misali, bir orada bir burada\u2026 U\u00e7a\u011fa bindik mi, birka\u00e7 saat i\u00e7inde hooop d\u00fcnyan\u0131n bir yerinde olup, ba\u015fka dil ve k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde yeni deneyimler tadabiliyoruz. Her yeni bir yere gidi\u015fimizde yeni anlar ya\u015f\u0131yor, an\u0131lar biriktiriyoruz. \u0130lerleyen vakitte o an\u0131lar hat\u0131r\u0131m\u0131za geldik\u00e7e bize mutluluk veya h\u00fcz\u00fcn verebiliyor. Ke\u015ffetti\u011fimiz o yeni yerleri yeniden ziyaret etti\u011fimiz zaman […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5200,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":["post-5199","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5199","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5199"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5199\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5201,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5199\/revisions\/5201"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5200"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5199"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5199"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mindthepositive.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5199"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}